امام شناسی ج4

زنبور عَسَل راه ساختمان خانه شش ضلعی را كه بهترین و مناسب‌ترین خانه برای سكونت اوست یاد دهد. هدایت كنندگان و رهبران از بندگان خدا پیمبران هستند و سپس علمائی كه خلق خدا را به سعادت اخرویّه و به راه راست هدایت كنند، بلكه خداست كه با زبان آنها مردم را هدایت می‌كند و آن راهبران مسخّر در تحت قدرت خدا و منقاد تدبیر و اوامر او هستند. سپس گوید: در تفسیر «كواشی» گفته است كه: مراد از منذر محمّد و مراد از هادی علی است، تا آنجا كه گفته است: سلسله هدایت از دو طرف كشیده شده است تا آخرالزّمان كه از امّت محمّد خارج خواهد شد مهدی كه به شریعت محمّد حكم كند و تحریف كجروان را از بین ببرد و انحراف و كجروی كه در خلافت او پیدا شده از ملّت او بزداید¹.

 اما روایاتی كه از رسول خدا صلّی اللَه علیه و آله و سلّم درباره آن كه مراد از هادی در آیه كریمه علی بن أبی‌طالب است بسیار و به مضامین مختلفه علماء شیعه و عامّه در كتب خود روایت نموده‌اند. حتّی آنكه احمد بن محمّد بن سعد كتابی در تفسیر آیه‌ ﴿إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرٌ وَ لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ﴾ راجع به شأن نزول آن درباره امیرالمؤمنین علیه السّلام نوشته است‌² و نیز روایاتی كه از بزرگان صحابه و از ائمّه طاهرین راجع به تفسیر این آیه درباره امیرالمؤمنین و ائمّه اهل بیت وارد شده است بسیار و ما در اینجا این روایات را از نقطه نظر متن و مضمون به چند طبقه تقسیم می‌كنیم.

 طبقه اوّل‌ ـ روایاتی كه دلالت دارند بر آنكه در هر زمانی یك هادی خواهد بود و هر امامی هدایت كننده و راهنمای آن قرن و زمان به سوی خدا خواهد بود. محمّد بن یعقوب كلینی با سند متصّل خود از موسی بن بكیر از فضیل روایت كند. قال سالت ابا عبد اللَه عليه السّلام عن قول اللَه عز و جل: ﴿وَ لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ﴾؛ فقال: كل امام هاد للقرن الذی هو فيهم‌³.

 «فضیل گوید: از حضرت امام جعفر صادق علیه السّلام پرسیدم تفسیر آیه مباركه‌ ﴿وَ لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ﴾ چیست؟ حضرت فرمود: هر امامی نسبت به آن زمانی كه در آن‌