امام شناسی ج4
جلد چهارم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «وراثت در ولایت» و «فضایل امیرالمؤمنین علیهالسلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • امام وارث جنبههای روحی و علمیِ پیامبران، و وارث همۀ علوم قرآن است • امیرالمؤمنین وارث جمیع کمالاتِ پیامبر اکرم به جز نبوّت میباشد • امیرالمؤمنین وجود باقیۀ رسول خدا است • ابتلائات و امتحانات عجیب امیرالمؤمنین علیهالسلام • نقش امام تنها حفظ نظام اجتماع نیست، بلکه حفظ ربط تکوینی بین خدا و خلق است • هیچگاه زمین از حجّت خدا خالی نیست • مقصود از «عالم به کتاب» در آیۀ قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • مراد از «هادی» در آیۀ «لکلِ قومٍ هادٍ» امیرالمؤمنین علیهالسلام است
مرتب سازی:
امام شناسی ج4
176٧ ـ لیكن آنها بر عكس، درباره علی: كانون هدایت، به یكدیگر توصیّه و سفارش كردند كه ولایت او را نپذیرند و او را مخذول و منكوب كنند».
اشعار ابن ابی الحدید در مناقب أمیر المؤمنین علیه السّلام
اینجا است كه عالم معتزلی مذهب ابن أبی الحدید دیگر نمیتواند از ذكر مقامات آن حضرت خودداری كند و ناچار به تمام مزایائی كه آن حضرت در آن با پیغمبر اكرم شریك بوده و از نور حضرت رسول بر آن حضرت جلوه نموده است اعتراف مینماید.
آنجا كه میگوید:
هَذَا الامانَة لَا يَقُومُ بِحَمْلِهَا *** خُلَقاءُ هَابِطَة وَ أطْلَسُ ارْفَعُ هَذَا هُو النُّورُ الَّذی عَذَباتُهُ *** كانَتْ بِجَبْهَة آدَمَ تَتَطَلَّعُ وَ شِهابُ مُوسَی حَيْثُ اظْلَمَ لَيْلُهُ *** رَفَعَتْ لَهُ لالاؤهُ تَتَشَعْشَعُ تا آنكه میگوید:
لَوْ لَا مَمَاتُكَ قُلْتُ إنَّكَ بَاسِطُ *** الارزَاقِ تَقْدِرُ فِی العَطاءِ وَ تُوسِعُ مَا العَالَمُ العِلْویُّ إلّا تُربَة *** فِيهَا لِجُثَّتِكَ الشَريفَة مُضجَعُ مَا الدَّهرُ إلّا عَبْدُكَ القِنُّ الَّذی *** بِنُفُوذِ امرِكَ فِی البَريَّة مُولِعُ انَا فِی مَديحِكَ الكَنُّ لا اهْتَدی *** وَ انَا الخَطيبُ الهِبرزیُّ المِصْقَعُ ءَأَقُولُ فيكَ سَمَيدَعُ كَلَا وَ لَا *** حَاشَا لِمِثْلِكَ انْ يُقالَ سَمَيْدَعُ بَلْ أَنتَ فِی يَوْمِ القِيَامَة حَاكِمٌ *** فِی العَالَمِينَ وَ شافِعٌ وَ مُشَفَّعُ وَ لَقَدْ جَهِلْتُ وَ كُنتُ أحْذَقَ عالِمٍ *** أغرارُ عَزْمِكَ أم حُسامُكَ أَقْطَعُ وَ فَقَدْتُ مَعْرِفَتِی فَلَسْتُ بِعارِفٍ *** هَل فَضْلُ عِلْمِكَ أم جَنابُكَ أوْسَعُ لِی فِيكَ مُعْتَقَدٌ سَأكْشِفُ سِرَّهُ *** فَلْيُصْغِ أرْبَابُ النُّهی وَ لْيَسْمَعُ هِیَ نَفْثَة المَصْدُورِ يُطْفِی بَرْدُهَا *** حَرَّ الصَّبابَة فَاعِذْلُونِی أودَعُوا وَ اللَهِ لَوْ لَا حَيدَرٌ مَا كَانَتِ *** الدُّنيا وَ لَا جَمَع البَرِيَّة مَجْمَعُ مِن اجْلِهِ خُلِقَ الزَّمانُ وَ ضُوِّئَت *** شُهُبٌ كَنَسنَ وَ جَنَّ لَيْلٌ ادْرَعُ عِلْمُ الغُيُوبِ إلَيهِ غَيرَ مُدافَعٍ *** وَ الصُّبْحُ ابْيَضُ مُسْفِرٌ لَا يُدْفَعُ وَ إلَيهِ فِی يَوْمِ المَعادِ حِسابُنَا *** وَ هُوَ المَلاذُ لَنا غَداً وَ المَفْزَعُ تا آخر قصیده خود كه به «قصیده عینیّه» ابن أبی الحدید معروف، و ضمن «معلّقات سبع» به طبع رسیده است.
١ ـ «این همان امانتی است كه قدرت حمل آنرا نداشت؛ نه سنگ سخت