
امام شناسی ج4
جلد چهارم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «وراثت در ولایت» و «فضایل امیرالمؤمنین علیهالسلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • امام وارث جنبههای روحی و علمیِ پیامبران، و وارث همۀ علوم قرآن است • امیرالمؤمنین وارث جمیع کمالاتِ پیامبر اکرم به جز نبوّت میباشد • امیرالمؤمنین وجود باقیۀ رسول خدا است • ابتلائات و امتحانات عجیب امیرالمؤمنین علیهالسلام • نقش امام تنها حفظ نظام اجتماع نیست، بلکه حفظ ربط تکوینی بین خدا و خلق است • هیچگاه زمین از حجّت خدا خالی نیست • مقصود از «عالم به کتاب» در آیۀ قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • مراد از «هادی» در آیۀ «لکلِ قومٍ هادٍ» امیرالمؤمنین علیهالسلام است
امام شناسی ج4
170وَ مَحاسِنِ أخْلَاقِ العَالَمِ لَيْلَهُ وَ نَهارَهُ. وَ لَقَدْ كُنتُ اتَّبِعُهُ اتِّباعَ الفَصْیلِ اثَرَ امِّهِ، يَرْفَعُ لِی فِی كُلِّ يَوْمٍ مِن اخلاقِهِ عَلَماً وَ يَأمُرُنِی بِالاقْتِداءِ بِهِ. وَ لَقَدْ كَانَ يُجاوِرُ فِی كُلِّ سَنَة بِحراءَ فَأراهُ وَ لَا يَراهُ غَيْرِی وَ لَمْ يَجْمَع بَيْتٌ واحِدٌ يَومَئِذٍ فِی الإسْلَامِ غَيْرَ رَسُولِ اللَه صَلَّی اللَهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّم وَ خَديجَة وَ أَنا ثَالِثُهُمْ، أرَی نُورَ الوحْیِ وَ الرِّسالَة وَ أشُمُّ ريحَ النُّبُوة، وَ لَقَدْ سَمِعْتُ رَنَّهَ الشَّيْطانِ حينَ نَزَلَ الوَحْیُ عَلَيْهِ صَلَّی اللَهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ فَقُلْتُ: يَا رَسُولَ اللَهِ! مَا هَذِهِ الرَنَّهُ؟ فقالَ: هَذَا الشَّيْطانُ ايِسَ مِن عِبادَتِهِ، إنَّكَ تَسْمَعُ مَا اسْمَعُ وَ تَرَی مَا أرَی إلّا أنَّكَ لَسْتَ بِنَبِیٍّ وَ لَكِنَّكَ وَزيرٌ وَ إنَّكَ لَعَلی خَيرٍ ـ الخطبة.1
«شما ای مردم موقعیّت و نسبت مرا با رسول خدا میدانید كه تا چه حدّ به قرابت بسیار نزدیك، و منزلت اختصاصی، و محلّ و موضع و موقعیّت منحصر به خود اختصاص داشتهام. در دوران كودكی، رسول خدا مرا در دامان خود مینشاند و به سینهاش میچسباند و در فراش خود پهلوی خود قرار میداد و بدن خود را به من میسود و از بوی خوش خود به من میبویانید و غذا را میجوید و سپس به دهان من میگذارد و از آن هنگام تا زمان رحلتش از من حتّی یك دروغ كوچك و یك عمل غیر صحیح پیدا نكرد. خداوند تبارك و تعالی بزرگترین فرشته از فرشتگان خود را از زمانی كه رسول خدا كودك بود و تازه او را از شیر گرفته بودند قرین و یار او قرار داد تا آنكه او را در راه مكارم اخلاق سوق دهد، و در هر شب و روز به او از بهترین صفت و اخلاق عالم بیاموزد، و من پیوسته به دنبال او بودم و مانند كُرّه شتری كه او را از شیر گرفتهاند و دائماً به دنبال مادرش میدود از رسول خدا پیروی مینمودم و از آداب و اخلاق و روش او متابعت میكردم، و او هر روز برای من از اخلاق ستوده و شِیَم پسندیده پرچمی را بر میافراشت و مرا در آن خُلق و صفت به پیروی خود امر میكرد.
در هر سال مدّتی در كوه حراء مجاورت و اقامت مینمود، من نزد او بودم و او را میدیدم و هیچكس غیر از من او را نمیدید و از او خبری نداشت، و در آن روز در تمام عالم اسلام یك خانه مسلمان نبود غیر از خانه رسول خدا كه در آن سه مسلمان بودند یكی رسول خدا و دوّم خدیجه و من سوّمی از آنها بودم. من در آن هنگام نور وحی
- «نهج البلاغة»، ج ١، ص ٣٩٢. ضمن خطبه قاصعه.
