امام شناسی ج4

كه صد نفر را هدایت و زمامداری كند یا از جماعتی كه صد نفر را گمراه نماید مگر آنكه من به شما خبر می‌دهم كه مؤسّس و سبب تشكیل آن جماعت كیست جلودار و پیشوای آنان كدام است و پیرو و سوق دهنده آنها كدام است و محلّ پیاده شدن آن جماعت و فرود آوردن بارشان كجاست و از آنها كدام فرد كشته می‌شود و كدام فرد با مرگ عادی می‌میرد. اگر من از میان شما بروم و اوضاع و امور ناپسند بر شما پدید آید و شدائد و مشكلاتی بر شما هجوم كند در آن وقت بسیاری از پرسش كنندگان مبهوت و متحیّر با دست تهی سر به زیر اندازد و پرسش شدگان سست و ضعیف گردیده كاری از دستشان بر نیاید ـ الخطبة».

 اینها مجموعۀ روایاتی بود كه در شأن نزول آیه: ﴿أَ فَمَنْ كانَ عَلى‌ بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّهِ وَ يَتْلُوهُ شاهِدٌ مِنْهُ﴾‌ درباره أمیر المؤمنین علیه السّلام وارد شده است. حال باید دانست معنی شاهد چیست و معنی یتلوه چیست؟ و علاوه عنوان شهادت برای أمیر المؤمنین علیه السّلام چه منقبت و فضیلتی است. اجمالًا دانستیم كه معنی شاهد هر چه باشد یك منصب عالی و مقام رفیعی است چون در بین آیات كثیره‌ای كه شأن نزول آنها راجع به أمیر المؤمنین است بلكه طبق فرمایش حضرت رسول خدا صلّی اللَه علیه و آله و سلّم: مَا أَنزلَ اللَهُ آيَة فِی القرآنِ فِيها ﴿يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا﴾ إلّا و عَلی رَأسُها وَ أميرُها و شِريفُها، فَلَقَدْ عاتَبَ اللَهُ أصحابَ مُحَمَّدٍ فِی القُرآنِ، وَ مَا ذَكَرَ عَلِيًّا إلّا بخَيرٍ¹ 

 «هیچ آیه‌ای از آیات قرآن را كه در آن جمله‌ ﴿يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا﴾ باشد خدا نازل نكرده است مگر آنكه علیّ بن أبی‌طالب در سَرِ آن و رئیس و امیر آن است» و تمام این قبیل آیات فرد أكمل و أتمّش أمیر المؤمنین علیه السّلام است در عین حال آن حضرت در برابر پرسش آن مرد سائل كه از شأن حضرت در آیات وارده قرآن سؤال نمود این آیه را بیان فرموده و خود را به صفت‌ ﴿وَ يَتْلُوهُ شاهِدٌ مِنْهُ﴾‌ توصیف نموده است.

 از اینجا به خوبی معلوم می‌شود كه عنوان شاهد بسیار عظیم القدر و رفیع المرتبه است كه شاید هیچ درجه و منزلتی به پای آن نرسد حتّی آیه‌ ﴿إِنَّما وَلِيُّكُمُ‌