امام شناسی ج4

آن حضرت روایتی است كه شیخ ابو الفتوح رازی از كتاب «نصح الخطیب» نقل كرده است كه: یك روز أمیرالمؤمنین علیه السّلام بر فراز منبر كوفه فرمود: سَلُونِی قَبْلَ أن تَفْقِدُونِی فَإنَّ العِلْمَ يَفيضُ بَيْنَ جَنبَیَّ فَيضاً لَوْ وَجَدَ مُسْتفاضاً. الا وَ إنَّكُمْ لَن تَسألُونِی عَنْ فِئَة باغِيَة وَ اخری هادِيَة إلّا اخْبَرْتُكُمْ بِهاديها وَ باغِيهَا وَ سائِقها وَ قائدِهَا إلی يَومِ القِيَامَة.

 فرمود: «بپرسید از من هر چه می‌خواهید قبل از آنكه مرا نیابید چون علم در بین دو پهلوی من موج می‌زند با موج‌های فراوان و اگر راه یابد به خارج ترواش می‌كند. و از هیچ طائفه ستمگر و متجاوز و یا از طائفه سر به راه و هدایت كننده از من سؤال نمی‌كنید مگر آنكه من به شما خبر می‌دهم از خصوصیّات آن طائفه ظالم و یا آن طائفه هدایت كننده، و خبر می‌دهم به شما از امام و پیشوا و قائد آنان و از سائق و دنبال رونده آنان تا روز قیامت».

 در اینجا ابن كَوّا برخاست و گفت: مَا ادَّعی مِثْلَهُ نَبِیُّ وَ لَا وَصِیُّ «مثل این ادّعای علیّ بن أبی‌طالب تا به حال نه پیغمبری ادّعا كرده است و نه وصیّ پیغمبری». أمیرالمؤمنین علیه السّلام به او گفتند: غرض تو از این كلام علم و فهمیدن نیست بلكه عیب جوئی و ایراد گیری و گوشه زنی است. ابن كوّا گفت: به ما دستور داده‌اند هر چه را ندانیم بپرسیم. حضرت فرمود: سَلْ تَفقُّهاً وَ لَا تَسأل تَعَنُّتاً «سؤالاتت همیشه برای فهمیدن باشد و هیچ‌گاه برای عیب جوئی و كنایه زنی و ایراد گیری پرسش مكن»، وَ سَلْ عَمَّا يَعْنيكَ‌ «و از آنچه به كارت می‌خورد و برایت سود دارد سؤال كن».

 ابن كوّا گفت: فقط از مطالبی كه به درد من می‌خورد سؤال خواهم نمود. حضرت فرمودند: بپرس. گفت: اخبرنی ما ﴿الذَّارِياتِ ذَرْواً﴾؟ قالَ: تِلْكَ الرِّياحُ‌ «به من خبر بده كه مراد از ذاریات در قرآن مجید چیست؟ حضرت فرمود: مراد بادهائی است كه می‌وزد». گفت: ﴿الحَامِلاتِ وَقْرًا﴾؟ «مراد از حاملات وقر چیست»؟ حضرت فرمود: مراد ابرهائی است كه آب سنگین بر می‌دارند. گفت: مراد از ﴿الجَارِيَاتِ يُسراً﴾ چیست؟ حضرت فرمود: مراد كشتی‌هائی است كه به آسانی در روی دریا حركت می‌كنند. گفت: ﴿المُقَسِّمَاتِ أمرًا﴾ چه كسانند؟ حضرت فرمود: مراد فرشتگانی هستند كه روزی و امور مردم را تقسیم و تعیین می‌كنند. گفت: به من بگو: بيت المعمور كجاست؟ حضرت فرمود: خانه‌ای است در آسمان كه هر روز به نوبت هفتاد هزار فرشته در آن داخل می‌شوند و تا روز قیامت نوبت به دسته اوّل نمی‌رسد. گفت: