امام شناسی ج4
جلد چهارم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «وراثت در ولایت» و «فضایل امیرالمؤمنین علیهالسلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • امام وارث جنبههای روحی و علمیِ پیامبران، و وارث همۀ علوم قرآن است • امیرالمؤمنین وارث جمیع کمالاتِ پیامبر اکرم به جز نبوّت میباشد • امیرالمؤمنین وجود باقیۀ رسول خدا است • ابتلائات و امتحانات عجیب امیرالمؤمنین علیهالسلام • نقش امام تنها حفظ نظام اجتماع نیست، بلکه حفظ ربط تکوینی بین خدا و خلق است • هیچگاه زمین از حجّت خدا خالی نیست • مقصود از «عالم به کتاب» در آیۀ قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • مراد از «هادی» در آیۀ «لکلِ قومٍ هادٍ» امیرالمؤمنین علیهالسلام است
مرتب سازی:
امام شناسی ج4
162الدرجات» با اسناد خود از أصبغ بن نُباته،1 و نیز از «تفسیر عیّاشی» از بُرَیْد بن معاویة عِجلی از حضرت امام محمّد باقر علیه السّلام2، و نیز از «تفسیر عیّاشی» از جابر بن عبد اللَه انصاری از عبد اللَه بن یحیی3، و نیز از «مناقب» ابن شهرآشوب از «تفسیر طبری» با اسناد خود از جابر بن عبد اللَه از حضرت أمیر المؤمنین علیه السّلام و از اصبغ بن نباته و حضرت زین العابدین و حضرت باقر و حضرت صادق و حضرت رضا علیهم السّلام4، و نیز از «مجالس» شیخ مفید با اسناد خود از عبّاد بن عبد اللَه5، و از «تفسیر فرات بن ابراهیم» با هشت سند اوّل از حسین بن سعید با اسناد خود از عبّاد بن عبد اللَه6، دوّم از جعفر بن محمّد فزاری با اسناد خود از زاذان7، سوّم از حسین بن سعید با اسناد خود از زاذان8، چهارم از جعفر بن محمّد بن هشام با اسناد خود از حسن بن حسین9، پنجم از حسین بن حكم با اسناد خود از عبد اللَه بن عطا از حضرت باقر علیه السّلام10، ششم از حسین بن سعید با اسناد خود از زاذان به متن دیگر غیر از متن سابق11، و هفتم از محمّد بن عیسی بن زكریّای دهقان با اسناد خود از عَبّاد بن عبد اللَه12، و هشتم از عبید بن كثیر با اسناد خود از عبد اللَه بن یحیی13، و نیز از «كشف الغمّة» از أبو بكر بن مردویه از عبّاد بن عبد اللَه اسدی14، و نیز از «طرائف» سیّد ابن طاووس از ابن مغازلی15، روایت كرده است.
باری ظاهراً تمام این دسته از روایات و دسته قبل از این همگی بیان قضیّه واحدی را مینمایند كه أمیر المؤمنین علیه السّلام بر فراز منبر كوفه در حال اشتغال به خطبه از سعه علوم خود بیان نمودند و شخصی برخاست و از آیه نازله در حقّ خود آن حضرت پرسش نمود و حضرت آیه مورد بحث را تلاوت و تفسیر نمودند، غایة الامر هر یك از روات یك قسمتی از آن واقعه را كه مورد نظرش بوده بیان كرده و علاوه چون نقل به معنی شده است لذا عین عبارت منقوله از آن حضرت نیز با الفاظ مختلفی كه مُغیّر معنی نیست بهطور مختلف روایت شده است و گمان میرود كاملترین این دسته از روایات از نقطه نظر بیان كیفیّات خطبه و سؤال آن مرد از شأن نزول آیهای درباره
- «بحار الانوار» ج ٩، ص ٧٣
- همان.
- همان.
- همان.
- «بحار الانوار» ج ٩، ص ٧٤.
- همان.
- همان.
- همان.
- همان.
- همان.
- همان.
- همان.
- همان.
- همان.
- همان.