
امام شناسی ج4
جلد چهارم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «وراثت در ولایت» و «فضایل امیرالمؤمنین علیهالسلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • امام وارث جنبههای روحی و علمیِ پیامبران، و وارث همۀ علوم قرآن است • امیرالمؤمنین وارث جمیع کمالاتِ پیامبر اکرم به جز نبوّت میباشد • امیرالمؤمنین وجود باقیۀ رسول خدا است • ابتلائات و امتحانات عجیب امیرالمؤمنین علیهالسلام • نقش امام تنها حفظ نظام اجتماع نیست، بلکه حفظ ربط تکوینی بین خدا و خلق است • هیچگاه زمین از حجّت خدا خالی نیست • مقصود از «عالم به کتاب» در آیۀ قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • مراد از «هادی» در آیۀ «لکلِ قومٍ هادٍ» امیرالمؤمنین علیهالسلام است
امام شناسی ج4
156«ای گروه مردم كه دلهائی دارید و گوشهائی، به شما میگویم: ما خاندانی هستیم كه پروردگار ما را به اسلام گرامی داشته و انتخاب نموده و از میان خلائق برگزیده است و از هر گونه رجس و آلایشی مبرّا داشته و به منزل طهارت و پاكی رسانیده است، رجس به معنی شكّ است، و ما در حقّانیت پروردگار و دین او أبداً شكّ نیاوردیم، و ما را از هر كدورت و منقصتی خالص نموده، و سلسله پدران ما را تا آدم از نعمت خلوص برخوردار نموده است، و هیچگاه مردم به دو دسته منقسم نشدند مگر آنكه خداوند ما را در دسته بهتر قرار داد در تمام امور به انقضای دهور تا آنكه پروردگار محمّد صلّی اللَه علیه و آله و سلّم را به نبوّت اختیار فرمود و قرآن مجید را بر او نازل كرد و او را امر به تبلیغ و دعوت مردم به سوی خود نمود، پدر من اوّل كسی بود كه دعوت خدا و رسول او را لبیّك گفت و اوّلین كسی بود كه ایمان آورد و تصدیق خدا و رسول خدا را نمود، و خدا در كتاب كریمش این آیه را در شأن او فرستاد: ﴿أَ فَمَنْ كانَ عَلى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّهِ وَ يَتْلُوهُ شاهِدٌ مِنْهُ﴾، رسول خدا صاحب مقام بیّنه و پدرم شاهد از اوست كه در كنار و به دنبال اوست». شیخ طوسی از حضرت امام حسن این خطبه بسیار طولانی و با سند را تا پایان آن نقل نموده است. و علّامه طباطبائی نیز مقدار حاجت از آنرا راجع به آیه مورد بحث در تفسیر خود از «أمالی» شیخ نقل كردهاند.1 و قندوزی حنفی هم خطبه حضرت امام حسن و استشهاد به این آیه شریفه را نقل كرده است.2
دهم ـ روایات بسیاری است كه از خود حضرت أمیر المؤمنین علیه السّلام روایت شده است. این روایات به چند دسته از نقطه نظر مضمون تقسیم میشوند: اوّل ـ روایاتی كه در آنها فقط استشهاد حضرت را به آیه مورد بحث بیان میكند. ابن شهرآشوب از حافظ أبو نعیم اصفهانی به سه طریق از ابن عبّاس روایت كرده است كه گفت: سَمِعْتُ عَلِيّاً يَقُولُ: قَولُ اللَهِ تَعالیَ: ﴿أَ فَمَنْ كانَ عَلى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّهِ وَ يَتْلُوهُ شاهِدٌ مِنْهُ﴾ رَسُولُ اللَهِ صَلَّی اللَه عليهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ﴿عَلى بَيِّنَةٍ﴾ وَ انَا الشّاهِدُ.3 «از أمیر المؤمنین علیه السّلام شنیدم كه در این آیه مباركه میفرمود: مراد از صاحب بیّنه رسول خدا و مراد از شاهد من هستم».
و شیخ سلیمان قندوزی نظیر این روایت را از حموینی در «فرائد السمطین» از ابن
- «تفسیر المیزان» ج ١٠، ص ١٩٩.
- «ینابیع المودّة» ص ٩٩.
- «تفسیر المیزان» ج ١٠، ص ٢٠١.
