
امام شناسی ج4
جلد چهارم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «وراثت در ولایت» و «فضایل امیرالمؤمنین علیهالسلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • امام وارث جنبههای روحی و علمیِ پیامبران، و وارث همۀ علوم قرآن است • امیرالمؤمنین وارث جمیع کمالاتِ پیامبر اکرم به جز نبوّت میباشد • امیرالمؤمنین وجود باقیۀ رسول خدا است • ابتلائات و امتحانات عجیب امیرالمؤمنین علیهالسلام • نقش امام تنها حفظ نظام اجتماع نیست، بلکه حفظ ربط تکوینی بین خدا و خلق است • هیچگاه زمین از حجّت خدا خالی نیست • مقصود از «عالم به کتاب» در آیۀ قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • مراد از «هادی» در آیۀ «لکلِ قومٍ هادٍ» امیرالمؤمنین علیهالسلام است
امام شناسی ج4
155عَلِيّاً عليه السّلام يَقُولُ فِی خُطْبَتِهِ: مَا نَزَّلَتْ آيَة مِن كِتَابِ اللَهِ إلّا وَ قَدْ عَلِمْتُ مَتی انزِلَتْ وَ فِيمَنْ انزِلَتْ، وَ مَا مِن قُرَيشٍ رَجُل إلّا وَ قَدْ انزِلَتْ فِيهِ آيَة مِن كِتابِ اللَهِ عَزَّ وَ جَلَّ تَسُوقُهُ إلی جَنَّة أَوْ نَارٍ. قَالَ رَجُلٌ: يَا أَميرُالمُؤمِنِينَ فَمَا نَزَلَ فِيك؟ قالَ: امّا تَقْرَأُ: ﴿أَ فَمَنْ كانَ عَلى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّهِ وَ يَتْلُوهُ شاهِدٌ مِنْهُ﴾ ـ الأية؟ فَرَسُولُ اللَهِ ﴿عَلى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّهِ﴾ وَ انا التّالِی الشَّاهِدُ مِنْهُ ـ أيضاً عن زين العابدين و الباقر و الصادق عليهم السّلام ذكروا هذا الحديث.1
«عباد گوید: شنیدم أمیر المؤمنین علیه السّلام در خطبه خود میفرمود: هیچ آیهای در كتاب خدا نازل نشده است مگر آنكه من میدانم كی نازل شده و درباره چه كسی نازل شده است، و هیچ مردی از قریش نیست مگر آنكه آیهای راجع به او فرود آمده كه او را به بهشت و یا به جهنّم میكشاند. مردی برخاست و عرض كرد: یا أمیر المؤمنین درباره شما چه آیهای نازل شده است؟ حضرت فرمود: آیا این آیه را نخواندهای: ﴿أَ فَمَنْ كانَ عَلى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّهِ وَ يَتْلُوهُ شاهِدٌ مِنْهُ﴾؟ رسول خدا صلّی اللَه علیه و آله و سلّم صاحب بیّنه از جانب خداست و من در كنار او شاهد هستم». این روایت را قندوزی حنفی از ابن مغازلی نقل كرده است، سپس گفته است: این حدیث را از حضرت سجّاد و باقر و صادق علیهم السّلام روایت شده است.
خطبه حضرت امام حسن مجتبی علیه السّلام در اینكه مراد از شاهد أمیر المؤمنین علیه السّلام است
نهم ـ روایاتی است كه از حضرت امام حسن مجتبی علیه السّلام وارد شده است. شیخ طوسی در «أمالی» به سند خود از علیّ بن الحسین از حضرت امام حسن روایت میكند كه در ضمن خطبهای طولانی كه در حضور معاویه ایراد كردهاند فرمود: أَقُولُ مَعْشَرَ الخَلائِق وَ لَكُم أفئِدَة وَ أسْماعٌ: وَ هُوَ: إنّا اهلُ بَيْتٍ أكْرَمَنا اللَهُ بِالإسْلَامِ و اختارَنا وَ اصْطَفَانا وَ اجْتَبانا فَأذْهَبَ عَنّا الرِّجسَ وَ طَهَّرْنَا تَطْهِيراً، و الرِّجسُ هُوَ الشَّكُ فَلَا نَشُكُّ فِی اللَهِ الحَقِّ وَ دِينِهِ أبداً، وَ طَهَّرنا مِن كُلِّ افِنٍ وَ عَيْبَة مُخْلَصِينَ إلَی آدَمَ نِعْمَة مِنْهُ، لَمْ يَفْتَرِقِ النّاسُ فِرْقَتَيْنِ إلّا جَعَلْنَا اللَهُ فِی خَيْرِ مَا فاتَ الامورُ إلَی أَن يَبْعَثَ اللَهُ مُحَمَّداً صَلَّی اللَه عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ لِلنُّبُوة وَ اخْتَارَهُ لِلرِّسالَة وَ أَنْزَلَ عَلَيْهِ كِتابَهُ ثُمَّ امَرَهُ بِالدُّعاء إلَی اللَهِ عَزّ وَ جَلَّ فَكانَ أَبی عليه السّلام اوَّلَ مَنِ اسْتَجابَ لِلَّهِ تَعالی وَ لِرَسُولِهِ وَ اوَّلَ مَن آمَنَ وَ صَدَّقَ اللَهَ رَسُولَهُ، وَ قَدْ قَالَ اللَهُ تَعالَی فِی كِتَابِهِ المُنْزَلِ عَلی نَبِيِّهِ المُرْسَلِ: ﴿أَ فَمَنْ كانَ عَلى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّهِ وَ يَتْلُوهُ شاهِدٌ مِنْهُ﴾. فَرَسُولُ اللَهِ الَّذی عَلَی بَيِّنَة مِن رَبِّهِ وَ أَبِی الَّذی ﴿يَتْلُوهُ﴾ و هو ﴿شاهِدٌ مِنْهُ﴾. ـ و ساق الخطبة و هیَ طويلة.2
- «ینابیع المودّة» ص ٩٩.
- «غایة المرام» ص ٣٦١ حدیث پنجم.
