
امام شناسی ج4
جلد چهارم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «وراثت در ولایت» و «فضایل امیرالمؤمنین علیهالسلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • امام وارث جنبههای روحی و علمیِ پیامبران، و وارث همۀ علوم قرآن است • امیرالمؤمنین وارث جمیع کمالاتِ پیامبر اکرم به جز نبوّت میباشد • امیرالمؤمنین وجود باقیۀ رسول خدا است • ابتلائات و امتحانات عجیب امیرالمؤمنین علیهالسلام • نقش امام تنها حفظ نظام اجتماع نیست، بلکه حفظ ربط تکوینی بین خدا و خلق است • هیچگاه زمین از حجّت خدا خالی نیست • مقصود از «عالم به کتاب» در آیۀ قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • مراد از «هادی» در آیۀ «لکلِ قومٍ هادٍ» امیرالمؤمنین علیهالسلام است
امام شناسی ج4
144رسول خدا بوده است» كه آیه ﴿إِنَّا كَفَيْناكَ الْمُسْتَهْزِئِينَ﴾ درباره او نازل شده است.1 و عاص بن وائل را در اسلام ابتر گویند چون میگفت پیغمبر كه بمیرد پسر ندارد و ابتر است، نبوّت خاتمه پیدا میكند؛ و لذا آیه ﴿إِنَّ شانِئَكَ هُوَ الْأَبْتَرُ﴾ درباره او نازل شده است.2
امّا خود عمرو عاص یكی از كسانی بوده كه در مكّه بسیار پیغمبر را آزار میكرده است و سبّ و شتم مینموده و در شبهای تار كه آن حضرت برای طواف خانه میرفتند در راه آن حضرت سنگ میچیده كه برای آن حضرت لغزش پیدا شود و برو در افتند3 و او یكی از آن جماعتی است كه وقتی زینب دختر رسول خدا از مكّه خارج شده و عازم هجرت به مدینه بوده است سر راه او را گرفتند و ممانعت كردند، زینب را ترسانیدند و با كعب نیزه آنقدر به كجاوه و هودج زینب زدند كه بچّه خود را كه از ابو العاص شوهرش در شكم داشت سقط نمود؛ چون این خبر به رسول خدا رسید به شدّت ناراحت شد و آن جماعت را لعن كرد.4
عمرو عاص به اطفال مكّه شعر مسخره یاد میداد كه دسته جمعی در وقت عبور پیغمبر بخوانند و پیغمبر را مسخره كنند، و خودش اشعاری در ذمّ و هجو رسول خدا میگفت، و در وقتی كه رسول خدا در حجر اسماعیل نماز میخواند عمرو عاص شعرهای خود را میخواند، رسول خدا عرض كرد: اللَهم ان عمرو عاص هجانی و لست بشاعر فالعنه بعدد ما هجانی5
(سلیم بن قیس گوید: امیرالمؤمنین فرمودند كه او قصیدهای در مذّمت رسول خدا گفته بود كه آن هفتاد بیت بود و پیغمبر عرض كرد: خدایا او را به تعداد اشعارش یعنی هفتاد بار لعن كن6.
و اهل حدیث گفتهاند كه نصر بن حارث و عقبة بن ابی معیط و عمرو بن عاص، رحم (بچهدان7) شتر را برداشتند و وقتی كه حضرت رسول در اطراف كعبه نماز
- شرح نهج البلاغه» ج ٦ ص ٢٨٢.
- همان.
- همان.
- همان.
- همان.
- كتاب «سلیم» ص ١٧٢.
- عهدوا الى سلا جمل و وضعوه على رأس رسول الله. سلی بچّه دان و رحم است كه بچّه در آن زندگی میكند و اگر پاره شود بچّه و مادر هر دو میمیرند، به خلاف مشیمه كه پوست نازكی است در داخل بچّه دان كه روی بچّه است و با بچّه هنگام وضع حمل خارج میشود.
