
امام شناسی ج4
جلد چهارم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «وراثت در ولایت» و «فضایل امیرالمؤمنین علیهالسلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • امام وارث جنبههای روحی و علمیِ پیامبران، و وارث همۀ علوم قرآن است • امیرالمؤمنین وارث جمیع کمالاتِ پیامبر اکرم به جز نبوّت میباشد • امیرالمؤمنین وجود باقیۀ رسول خدا است • ابتلائات و امتحانات عجیب امیرالمؤمنین علیهالسلام • نقش امام تنها حفظ نظام اجتماع نیست، بلکه حفظ ربط تکوینی بین خدا و خلق است • هیچگاه زمین از حجّت خدا خالی نیست • مقصود از «عالم به کتاب» در آیۀ قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • مراد از «هادی» در آیۀ «لکلِ قومٍ هادٍ» امیرالمؤمنین علیهالسلام است
امام شناسی ج4
135نگریستم و در سیما و چهره او دقت كردم دیدم چهره چهره مرد دروغگو نیست، و اوّلین جملهای را كه از او شنیدم این بود كه میفرمود: ايها الناس افشوا السلام، و اطعموا الطعام، و صلوا الارحام، و صلوا بالليل و الناس نيام، تدخلوا الجنة.
«ای مردم بر یكدیگر همگی سلام ظاهر و آشكار بنمائید، و از طعام، مردم را اطعام كنید، و صله رحمهای خود را بنمائید، و در شب هنگام خوابیدن مردم نماز بخوانید كه در این صورت داخل بهشت خواهید شد».1
و رابعا ـ سیاق جمله: ﴿قُلْ أَ رَأَيْتُمْ إِنْ كانَ مِنْ عِنْدِ اللَهِ وَ كَفَرْتُمْ بِهِ وَ شَهِدَ شاهِدٌ مِنْ بَنِي إِسْرائِيلَ عَلى مِثْلِهِ﴾
دلالت دارد كه خطاب رسول خدا در این جمله با بنیاسرائیل نبوده است.
و خامساً ـ انجیل از كتب یهود نیست و یهودیان ابداً انجیل را قبول ندارند بلكه به حضرت مریم نسبت عمل زشت میدهند و حضرت عیسی را زنازاده میدانند. در این صورت طبق این روایت چگونه ممكن است كه عبد اللَه بن سلام به جماعت یهود بگوید: من خدا را گواه میگیرم كه محمّد همان پیغمبری است كه شما علامتهای او را در تورات و انجیل میخوانید؟!
مراداز شاهد عبدالله بن سلام نیست
از مجموع این مطالب به دست میآید كه این روایت مجعول است. و از همه اینها گذشته روایاتی از طریق عامّه وارد است كه راجع به عبد اللَه بن سلام آیهای در قرآن نازل نشده است و یا آنكه این آیه راجع به او نیست. سیوطی گوید: ابن منذر از شعبی تخریج روایت كرده است كه او گفت: ما نزل فی عبد اللَه بن سلام شیء من القرآن2 «درباره عبد اللَه بن سلام هیچ آیه در قرآن نیامده است». و نیز گوید: عبد اللَه بن حمید و ابن منذر از عكرمه تخریج روایت كردهاند كه در آیه ﴿وَ شَهِدَ شاهِدٌ مِنْ بَنِي إِسْرائِيلَ عَلى مِثْلِهِ﴾، قال: ليس بعبد اللَه بن سلام، هذه الآية مكية فيقول من آمن من بنی اسرائيل كمن آمن بالنبی صلی اللَه عليه و آله و سلم3. «عكرمه گفته است: این آیه در مكه نازل شده است و راجع به عبد اللَه بن سلام نیست، و آیه معنیش این است كه آن كسی كه از بنی اسرائیل به تورات و حضرت موسی ایمان آورده است مثل كسی است كه از این
- استیعاب ج ٣ ص ٩٢٢.
- «الدر المنثور» ٣ ج ٦ ص ٣٩.
- همان.
