امام شناسی ج4

أُولُوا الْأَلْبابِ﴾.

 در اینجا مناسب است عین عبارتی را كه شیخ سلیمان قندوزی حنفی در كتاب «ینابیع المودّة» در همین باب كه اختصاص به شأن نزول این آیه به أمیر المؤمنین دارد از بعض از محقّقین نقل كرده ترجمه نمائیم:

 بعضی از محقّقین گوید: خداوند تبارك و تعالی خاتم انبیائش و اشرف پیامبرانش و گرامی‌ترین بندگانش را از روی فضل عظیم و منّ جسیم و علم قدیم و لطف عمیم خود به سوی بندگانش به نبوّت و رسالت برگزید بعد از آنكه از پیغمبران گذشته عهد و میثاق، و از بندگان پیمان گرفته كه به محمّد صلّی اللَه علیه و آله و سلّم ایمان آورند و او را یاری كنند. و چون درهای رحمت پروردگار و ابواب سعادت كبری و هدایت عظمی به رسالت حبیبش محمّد بر عموم عرب و قریش و بر خصوص بنی هاشم باز شد و آیه‌ ﴿وَ أَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ‌﴾؛ وَ رَهْطَكَ المُخْلَصِينَ‌¹ نازل شد، در اینجا عقل حكم می‌كند كه باید عالم به جمیع اسرار و حقائق كتاب خدا بعد از پیغمبر مردی از بنی هاشم باشد، چون بنی هاشم از سایر قریش به پیغمبر اكرم نزدیك‌تر بودند، او اسلامش از همه زودتر باشد برای آنكه بر اسرار رسالت از ابتداء امر واقف و از بدو وحی عارف شود، و در تمام اوقات به احسن وجوه با پیغمبر بوده و به پیروی صحیح از آن حضرت مشخّص باشد تا اینكه بر جمیع اعمال پیغمبر خبیر و بر گفتارش بصیر و از طفولیّت از بجای آوردن اعمال جاهلیّت منزّه و مبرّی باشد به جهت آنكه به اخلاق آن حضرت متخلّق و به آداب آن رسول اكرم از سنّ صَباوت مؤدّب گردد.

 و این شرائط در احَدی دیده نشده است مگر در علیّ بن أبی‌طالب علیه السّلام. و امّا عبد اللَه بن سلام اسلام نیاورده است مگر بعد از هجرت رسول اكرم (كه بیش از نیمی از دوره بعثت بوده است) و سبب نزول سوره‌هائی كه قبل از هجرت بر رسول اكرم نازل شده است نمی‌دانسته است و بنابراین بعد از هجرت نیز به حقائق تأویل آن سوره‌ها پی نمی‌برده و معرفت پیدا نمی‌كرده است. سلمان فارسی كه عمر طویل خود را سیصد و پنجاه سال در فراگیری اسرار انجیل و تورات و زبور و سایر كتب‌