امام شناسی ج4

است، حال با آنكه چون خودش را عالم به تورات می‌دانسته و لفظ ﴿وَ مَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْكِتابِ﴾‌ را كه دیده اشتباهاً از كتاب معنی تورات را كرده و طبعاً خودش را مصداق و خدای ناكرده شأن نزول آن دانسته است، یا آنكه عیاذاً باللَه عمداً با آنكه می‌دانسته مراد از كتاب در این آیه قرآن مجید و مراد از عالم به او علیّ بن أبی‌طالب است در عین حال خودش مدّعی این مقام شده است، و العلم عند اللَه. لیكن بهر نحوی كه باشد این ادّعا غلط محض است چنانكه از مجموع مطالب ما در این بحث واضح و آشكار گردید.

 یا آنكه این چند روایت، مجعول و ساخت و پرداخت دست بنی امیّه و دشمنان أمیر المؤمنین علیه السّلام بوده همچنان‌كه از بحث معاویه با قیس بن سعد بن عباده معلوم شد، چون معاویه اهتمام عجیبی داشت بر آنكه آیات و روایاتی كه درباره أمیرالمؤمنین علیه السّلام رسیده تحریف كند و فضائل و مناقب او را از او برگردانده و به دیگری نسبت دهد، و در این صورت برای پیدا كردن شأن نزول آیه مورد بحث از عبد اللَه بن سلام شخص مناسب دیگری نبود چون طبعاً نمی‌توانست این فضیلت را به أبوسفیان یا خودش كه تا فتح مكّه به روی مسلمانان شمشیر زده‌اند نسبت دهد، و عمر و أبوبكر هم كه عالم به كتاب نبوده‌اند، بنابراین تحریف معنای كتاب، از قرآن به تورات، و عالم به كتاب از أمیر المؤمنین به عبد اللَه بن سلام راه نزدیك‌تر و آسانتری بود.

 گرچه این تحریف بر محقّقین پوشیده نیست و شَعبی و حسن بصری و سعید بن جبیر حتّی عِكرَمَه كه دشمن أمیرالمؤمنین است می‌دانسته‌اند كه این نسبت به عبد اللَه بن سلام بی مورد و غلط است، لیكن برای توده مردم و عوام كه از خصوصیّات مكّی بودن سوره رعد و اسلام عبد اللَه در مدینه خبر ندارند و قوّه ادراك تمیز قرآن را در این آیه از تورات ندارند و برای گرم كردن بازار عناد و دشمنی با اهل بیت راهی از این نزدیك‌تر به نظر نمی‌رسید و لذا می‌بینیم دشمنان اهل بیت و نواصب مانند ابن تیمیّه و نظائرش در نسبت این آیه به عبد اللَه بن سلام تا سرحدّ امكان پافشاری می‌كنند و در مقابل این روایات كثیره مخالف و این قرائن بسیار باز هم نمی‌خواهند از كلام خود دست بردارند. اینجا حقیقتاً صدق این آیه مباركه در سوره رعد روشن می‌شود: ﴿أَ فَمَنْ يَعْلَمُ أَنَّما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ الْحَقُّ كَمَنْ هُوَ أَعْمى‌ إِنَّما يَتَذَكَّرُ