
امام شناسی ج4
جلد چهارم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «وراثت در ولایت» و «فضایل امیرالمؤمنین علیهالسلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • امام وارث جنبههای روحی و علمیِ پیامبران، و وارث همۀ علوم قرآن است • امیرالمؤمنین وارث جمیع کمالاتِ پیامبر اکرم به جز نبوّت میباشد • امیرالمؤمنین وجود باقیۀ رسول خدا است • ابتلائات و امتحانات عجیب امیرالمؤمنین علیهالسلام • نقش امام تنها حفظ نظام اجتماع نیست، بلکه حفظ ربط تکوینی بین خدا و خلق است • هیچگاه زمین از حجّت خدا خالی نیست • مقصود از «عالم به کتاب» در آیۀ قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • مراد از «هادی» در آیۀ «لکلِ قومٍ هادٍ» امیرالمؤمنین علیهالسلام است
امام شناسی ج4
111اینجاست، و خداوند برای ما ائمّه اهل بیت قرار داده است».
و این حدیث را صفّار در «بصائر الدرجات» با مختصر اختلافی در لفظ ذكر كرده است و قندوزی حنفی مختصرش را نیز ذكر كرده است.1
و نیز قندوزی از عمر بن اذینه از حضرت صادق علیه السّلام روایت كرده است كه قالَ: قالَ أميرُالمُؤمِنِينَ عليه السّلام: ألا إنَّ العِلمَ الَّذی هَبَطَ بِهِ آدَمُ عليه السّلام مِنَ السَّماءِ إلَی الارضِ وَ جَميعَ مَا فُضِّلَتْ بِهِ النَّبِيُّونَ الی خاتَمِ النَّبِيِّينَ فِی عِتْرَة خَاتَمِ النَّبِيِّينَ صلّی اللَه عليه و آله و سلّم.2
«أمیرالمؤمنین علیه السّلام فرمودند: ای مردم آگاه باشید كه آن علمی را كه آدم أبو البشر از آسمان با خود به زمین آورد، و تمام مقامات و كمالات و علومی كه به آن تمامی پیغمبران تا پیامبر آخرالزّمان بر سایر افراد بشر امتیاز پیدا كردند همه در عترت و اهل بیت پیغمبر آخر الزّمان علیهم السّلام جمع و ذخیره شده است».
و شیخ طبرسی در «احتجاج» با سند خود از ولید سمّان روایت كرده قالَ: قالَ لی أبوُ عَبْدِ اللَهِ عليه السّلام: مَا يَقُولُ النّاسُ فی اولی العَزْمِ وَ عَنْ صاحِبكُمْ ـ يَعنی أميرَالمُؤمِنِينَ ـ ؟ قالَ: قُلْتُ: مَا يُقَدِّمُونَ عَلی اولِی العَزْمِ أحَداً. فَقالَ: إنّ اللَهَ تَبارَكَ وَ تَعالَی قَالَ عَن مُوسَی: ﴿وَ كَتَبْنا لَهُ فِي الْأَلْواحِ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ مَوْعِظَةً﴾ وَ لَم يَقُلْ كُلَّ شَیءٍ. وَ قَالَ عَن عيسی: ﴿وَ لِأُبَيِّنَ لَكُمْ بَعْضَ الَّذِي تَخْتَلِفُونَ فِيهِ﴾ وَ لَمْ يَقُلْ كُلَّ الَّذی تَخْتَلِفُونَ فِيهِ. وَ قَالَ عَنْ صَاحِبِكُمْ يَعنی أميرَالمُؤمِنِينَ عليه السّلام: ﴿قُلْ كَفى بِاللَهِ شَهِيداً بَيْنِي وَ بَيْنَكُمْ وَ مَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْكِتابِ﴾، فَقَالَ اللَهُ عَزَّ وَ جَلَّ: ﴿وَ لا رَطْبٍ وَ لا يابِسٍ إِلَّا فِي كِتابٍ مُبِينٍ﴾، وَ عِلْمُ هَذَا الكِتَابِ عِنْدَهُ.3
«ولید سمّان گوید: حضرت امام جعفر صادق علیه السّلام به من گفتند: مردم درباره پیغمبران أُولواالعزم و درباره صاحب شما یعنی أمیرالمؤمنین چه نظری دارند؟ عرض كردم: هیچكس را بر انبیاء أُولواالعزم مقدّم نمیدانند. حضرت فرمود: خداوند عزّ و جلّ درباره موسی میفرماید: «و ما در الواحی كه از آسمان بر او فرو فرستادیم از هر چیز یك موعظهای نوشتیم» و نفرمود: همه چیز. و درباره عیسی میفرماید: «او از طرف خدا آمده تا بعضی از چیزهائی را كه شما در آن اختلاف دارید روشن و بیان كند» و نفرمود:
- «ینابیع الموده» باب ٣٠ ص ١٠٣.
- همان.
- «غایة المرام» ص ٣٥٨ حدیث هجدهم.
