Name: کتاب رساله اجتهاد وتقلید - PDF - علامه طهرانی
Availability: InStock
Author: علامه آیتاللَه سید محمدحسین حسینی طهرانی

رساله اجتهاد وتقلید

62

... ¹
شمّه‌ای از احوال آیة ‌الله سیّد علی شوشتری رضوان الله علیه (ت)
1. [ادامه تعلیقه صفحه قبل] چنانچه در مصباح الشّریعه در روایت منسوب به امام جعفر صادق علیه السّلام چنین مذکور است:
  «قال الصّادق علیه السّلام: ”لا یَحِلُّ الفُتیا لِمَن لا یَستَفتی مِن اللهِ عزّوجلَ بِصَفاءِ سِرِّه و إخلاصِ عَمَلِه و عَلانِیَتِه و بُرهانٍ مِن رَبِّه فی کُلِّ حال“.»
  و سپس در ادامه صاحب مصباح چنین توضیح می‌دهد:
  «لِأنّ مَن أفتَی فَقَد حَکَمَ، و الحُکمُ لا یَصِحُّ إلّا بِإذنٍ مِنَ اللهِ [عزّوجلّ] و بُرهانِه، و مَن حَکَمَ بِالخَبَرِ بِلا مُعایَنةٍ فهو جاهلٌ مَأخوذٌ بِجَهله و مَأثومٌ بِحُکمِه. قالَ النّبِیُّ صلّی الله علیه و آله و سلّم: ”أجرَأُکُم عَلَی الفُتیا أجرَأُکُم عَلَی اللهِ عَزّوجلّ، أ وَ لا یَعلَمُ المُفتی أنّهُ هو الّذی یَدخُلُ بینَ الله تعالی و بینَ عِبادِه و هو الحائِرُ بینَ الجَنّةِ و النّار؟!“» (مصباح الشریعة، الباب الثالث و الستون فی الفتیا، ص ١٦).
  در این روایت شریفه امام علیه السّلام تصریح فرموده‌اند که: شخص غیر متّصل با قلب و ضمیر خود به صقع جبروت و شعشعۀ لاهوت که عالم مشیّت و تقدیر احکام و تکالیف است، جائز نیست که متصدّی مصدر فتوا و تقلید گردد؛ و لازمۀ این حرمت و عدم جواز، حرمت و عدم جواز تقلید از او می‌باشد، بالملازمة العقلیّة و الشّرعیّة.
  و لذا مشاهده می‌کنیم صلحاء از فقهاء و اتقیاء در این مسأله کمال احتیاط و حزم را مراعات می‌فرمودند و در قبال فرد متّصل و مرتبط به عالم مشیّت و تکلیف ابراز رأی و نظر و اظهار فتوا نمی‌فرمودند، گرچه خود مجتهد مسلّم بوده و شخص مقابل متکفّل بحث‌های ظاهری و علوم رسمی نبوده باشد.
  در احوالات مرحوم آیة الله العظمی سیّد الفقهاء و زبدة الأبطال حاج سیّد علی شوشتری که شاگرد ممتاز و مبرّز جلسات درس شیخ انصاری ـ رضوان الله علیهما ـ بود و پس از ارتحال شیخ حدود شش ماه بر کرسی تدریس و افادۀ شیخ تکیه زد و مطالب درس را به همان سبک و سلاست ادامه و استمرار داد به طوری که می‌گفتند: گویا اصلاً شیخ انصاری از دنیا نرفته است! نقل شده است که:
  «وقتی ایشان در شوشتر به رتق و فتق امور عباد اشتغال داشت و به دعاوی و مسائل اجتماعی و شرعی مردم رسیدگی می‌کرد، شبی دیرهنگام دید شخصی درب خانه را می‌زند، آمد و درب را باز کرد دید یک فرد عادی کنار درب ایستاده، و پس از سلام به او گفت: تو که هستی و چرا این وقت شب به اینجا آمده و مزاحم شده‌ای؟
  آن مرد می‌گوید: ”من ملاّقلی جولا هستم و آمدم به تو بگویم: حکمی را که امروز دربارۀ فلان مِلک نمودی که مربوط به بچّۀ صغیری است، باطل است و افرادی که پیش تو شهادت داده‌اند [ادامه در صفحه بعد]