امام شناسی ج3

از امّت هلاکت نمی‌شوند مگر دشمنان و مکابران و معاندان و منکران، و امّا آن کسانی که تمسّک به توحید خدا نموده، و به محمّد و اسلام اقرار آورده‌اند، و از ملّت اسلام خارج نشدند، و دشمنان و ستمگران را بر علیه ما تحریک ننموده‌اند، و با ما بنای عداوت و دشمنی نگذارده‌اند، لکن در حقانیّت خلافت ما شکّ نموده و اهل خلافت و ولایت را نشناخته‌اند، نه به ولایت ما اقرار نموده و نه به عداوت با ما برخاسته‌اند، این گروه مسلمانان مستضعف‌اند که باید رحمت خدا را دربارۀ آنان امید داشت، و از گناهان آنان ترسید».

 و همچنین ضمن نامه‌ای که حضرت به معاویه می‌نویسند راجع به علّت عدم قیام خویش بعد از رحلت حضرت رسول اکرم صلّی اللَه علیه و آله و سلّم می‌فرماید که: رسول اللَه به من سفارش کردند که: وَاعْلَمْ اَنَّکَ اِنْ لَمْ تَکُفَّ یَدَکَ وَ تَحْقُنْ دَمَکَ اِذا لَمْ تَجِدْ اَعْواناً تَخَوَّفْتُ عَلَیْکَ اَنْ یَرْجِعَ النَّاسُ اِلَی‌عِبادَةِ الاَصْنامِ وَ الْجُحُودِ بِاَنِّی رَسُولُ اللَهِ، فَاسْتَظْهِرْ عَلَیْهِمْ بِالْحُجَّةِ عَلَیْهِمْ وَ دَعْهُمْ لِیَهْلِکَ النَّاصِبُونَ لَکَ وَ الْبَاغُونَ عَلَیْکَ وَ یَسْلَمَ الْعامَّةُ وَ الْخاصَّةُ، فَاِذا وَجَدْتَ یَوْماً اَعْواناً عَلَی اِقَامَةِ کِتابِ اللَهِ وَ السُّنَّةِ فَقاتِلْ عَلَی تَأْویلِ الْقُرْآنِ کَما قاتَلْتُ عَلَی تَنْزیلِهِ فَاِنَّما یَهْلِکُ مِنَ الاُمَّةِ مَنْ نَصَبَ لَکَ وَ لأحَدٍ مِنْ اَوْصِیَائِکَ وَ عَادَی وَ جَحدَ وَدانَ بِخِلافِ مَا اَنْتُمْ عَلَیْهِ‌¹.

 «بدان ای علی بعد از رحلت من اگر یاران و اعوانی نیافتی چنانچه قیام کنی و دست از قیام باز نداری و خون خودت را حفظ نکنی من می‌ترسم که تمام مردم به عبادت بت‌ها برگردند، و رسالت مرا از جانب خدا انکار کنند. حجّت را بر آنها تمام کن و سپس آنان را واگذار به حال خود تا دشمنان تو در ورطۀ هلاکت افتند، و ستمگران بر تو هلاک شوند، و عامّۀ مردم و خواصّ تو سالم بمانند. امّا اگر روزی یاران و کمک‌کارانی پیدا نمودی، بر تأویل قرآن جنگ کن همچنان که من بر تنزیل قرآن جنگ کردم. (یعنی من برای اثبات مفهوم ظاهری قرآن می‌جنگم و تو برای تحقّق مُفاد و معنای واقعی آن). فقط و فقط از امّت کسانی هلاک می‌شوند که در مقام دشمنی و خصومت با تو یا با یکی از اوصیای تو باشند و انکار آنان نموده و بر خلاف دینی که شما بر آن هستید متدیّن گردند».