امام شناسی ج3

می‌گوید: ﴿يُوسُفُ أعْرِضْ عَنْ هَذَا﴾ «ای یوسف از این مطلب درگذر».

 و دربارۀ ملکۀ سبا بلقیس می‌فرماید که: او به اهل مملکت و اعیان خویش گفت: ﴿إِنَّ الْمُلُوكَ إِذا دَخَلُوا قَرْيَةً أَفْسَدُوها وَ جَعَلُوا أَعِزَّةَ أَهْلِها أَذِلَّةً وَ كَذلِكَ يَفْعَلُونَ. وَ إِنِّي مُرْسِلَةٌ إِلَيْهِمْ بِهَدِيَّةٍ فَناظِرَةٌ بِمَ يَرْجِعُ الْمُرْسَلُونَ﴾‌¹.

 چون حضرت سلیمان برای بلقیس پیغام می‌فرستد و او را دعوت به اسلام می‌کند یا هشدار به عذاب سخت می‌دهد، بلقیس به نزدیکان خود می‌گوید: «پادشاهان چون در شهری وارد شوند فساد می‌کنند و عزیزان آن شهر را ذلیل می‌کنند ـ و بدان ای پیغمبر که رویّۀ پادشاهان چنین است ـ و من به سوی سلیمان هدیّه‌ای خواهم فرستاد و سپس مترصّدم که فرستادگان من از نزد سلیمان چگونه برمی‌گردند». در این جا ملاحظه می‌شود که جملۀ بدان ای پیغمبر که رویّۀ پادشاهان چنین است خطاب خداست به پیغمبر اکرم در ضمن بیان و حکایت گفتار بلقیس به اعیان شهر سَبا.

 و در سوره واقعه خداوند می‌فرماید: ﴿فَلا أُقْسِمُ بِمَواقِعِ النُّجُومِ* وَ إِنَّهُ لَقَسَمٌ لَوْ تَعْلَمُونَ عَظِيمٌ* إِنَّهُ لَقُرْآنٌ كَرِيمٌ﴾‌.

 «سوگند به موقعیّت و محلّ ستارگان ـ و این سوگند اگر بدانند سوگند بزرگی است ـ که این کتاب، قرآن کریمی است». در این جا نیز جملۀ و این سوگند اگر بدانند سوگند بزرگی است در میان دو جملۀ قسم و جواب قسم فاصله واقع شده است.

 آیۀ تطهیر از همین قبیل است که جملۀ استطرادیّه در بین آیات راجعه به زنان رسول خدا وارد شده است، چون در آیات راجعه به زنان امر و نهی و وعد و وعید و تشدید و نصایح و ادب است و احیاناً ممکن بود بعضی اهل بیت عصمت را مانند آنان پندارند، یا از جهت قرابت سببی سرزنش و ملامتی که بر زن‌ها در بعضی از مواقع وارد می‌کردند بر اهل بیت وارد کنند، و یا منقصت و عیبی که احیاناً در زن‌ها دیده می‌شد به واسطۀ قرابت سببی با اهل بیت موجب سرشکستگی و زبونی آنها گردد لذا در بین آن آیات با جملۀ استطرادیّۀ، وجهۀ خطاب ناگهان عوض شده و با استعمال ضمیر جمع مذکّر، خدا بیان می‌کند که اهل بیت عصمت از این تشدیدها و وعیدها دورند و