
امام شناسی ج3
جلد سوم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «شناخت هویّت شیعه» و «تفسیر آیۀ تطهیر» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • لزوم متابعت از اعلم • اگر امام را نشناسیم به مرگ جاهلیت مردهایم • معنای حقیقیِ مرگ جاهلی • شأن نزول آیه «خَیرُ البریّة» امیرالمؤمنین علیهالسلام است • تشیّع یک فرقۀ خاص از اسلام نیست؛ بلکه حقیقت اسلام است • اتحاد معنوی میانِ ارواح مؤمنین و ائمۀ معصومین علیهمالسلام • صفات و نشانههای شیعه • احوال سنّیهای مستضعف و عاقبت آنها • تفسیر «آیۀ تطهیر» و پاسخ به شبهاتِ وارده پیرامونِ این آیه • سیرۀ شیخین ملاک عمل نیست و توضیحی پیرامون بدعتهای عمر
امام شناسی ج3
208آیه تطهیر چون ﴿انّما﴾ نصّ در حصر است و حصر، منافات با عمومیّت تکلیف نسبت به همه افراد دارد، لذا آیۀ تطهیر در ایفای معنی عصمت برای اهل بیت قویتر است از آن آیه در ایفای معنی عصمت برای مریم.
و اگر گفته شود که: مراد از اذهاب رجس و تطهیر، همان ارادۀ تقوای شدید است که خدا آن را فقط از اهل بیت خواسته است و تکلیف آنها را سختتر قرار داده مانند آنکه بر رسول اکرم نماز شب واجب بوده است و روزۀ وصال جایز بوده است و نظایر اینها از تکالیف سخت و صعب، و بنابراین مراد از ارادۀ خدا در این آیه همان ارادۀ تشریعیّه و جعل حکم میباشد و این منافات با حصر این اراده در اهل بیت ندارد.
جواب آن است که: اهل بیت مجموع پنج تن هستند بدون شکّ و خود حضرت رسول هم از اهل بیتاند و عصمت آن حضرت بلا شکّ مسبّب از عمل نبوده بلکه موهبت الهیّه بوده، بنابراین معنی ندارد شدّت تکلیف نسبت به آن حضرت مقدّمه برای طهارت شود؛ خلاصه آنکه این آیه در مقام امتنان و موهبت امر فوقالعادهای است و در حصول طهارت به وسیلۀ تکلیف سخت چه منّتی خواهد بود. و چون ارادۀ اذهاب رجس و تطهیر در آیۀ مبارکه نسبت به همۀ اهل بیت به سیاق واحد و کیفیّت واحدی است بنابراین مراد از اراده، ارادۀ تشریعیّه و جعل حکم نخواهد بود.
دوّم ـ آنکه مراد از اهل بیت خصوص زنهای پیغمبر بوده باشند و مراد از ارادۀ اِذهاب رجس و تطهیر، ملازمت تقوای شدید و مراعات احکام شرعیّه است بیش از سایر مسلمانان، بقرینۀ آنکه در آیات قبل تصریح میکند بر آنکه ثواب آنها در صورت اطاعت امر خدا دو برابر، و عقاب آنها نیز در صورت مخالفت امر خدا و بجا آوردن کار قبیح دو برابر است، و نیز تصریح میکند که شما مانند سایر زنها نیستند. و علاوه بر آن آیۀ تطهیر در میان آیات راجعه به زوجات رسول خدا واقع شده، قبل از این آیه و بعد از این آیه از احکام و تکالیف آنها بیان شده است و چگونه میشود یک نیمه از یک آیه راجع به غیر آنها باشد و صدر آن آیه راجع به زوجات و ذیل آن راجع به خمسۀ اصحاب کساء؟ و شاهد بر این گفتار روایاتی است که آیۀ تطهیر را اختصاص به زنهای رسول خدا داده است.
امّا آیات قبل و بعد این است: ﴿يا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لِأَزْواجِكَ إِنْ كُنْتُنَّ تُرِدْنَ
