امام شناسی ج3

اینکه فرمود: وَ اَلْسِنَةُ الصِّدْقِ این از الفاظ شریفۀ قرآن است، قال اللَه تعالی: ﴿وَ اجْعَلْ لِي لِسانَ صِدْقٍ فِي الآخِرينَ﴾ چون از آنها نه حکمی و نه گفتاری صادر نمی‌شود مگر آنکه موافق حقّ است، و صواب آن است که آنها را خدا مانند زبانهای صدق قرار داده که ابداً از آنجا دروغ بر نمی‌خیزد و مثل آنکه بر راستی مُهر شده است.

 و اینکه فرمود: فَاَنْزَلُوهُمْ مَنازِلَ الْقُرْآنِ در این جمله سرّ بزرگی پنهان است و آن اینکه امیرالمؤمنین مکلّفین را امر فرموده به اینکه عترت را در بزرگداشت و تعظیم و انقیاد و اطاعت از اوامر مانند قرآن قرار دهند.

 اگر بگوئی: از این سخن امیرالمؤمنین استفاده می‌شود که عترت معصوم‌اند پس رأی اصحاب شما در این مطلب چیست؟ می‌گویم: ابو محمّد بن متوّیه در کتاب «کفایه» تصریح کرده بر آنکه علی علیه السّلام معصوم بوده است و اگر چه واجب العصمة نبوده و عصمت نیز شرط امامت نیست لیکن ادلّه و نصوص دلالت بر عصمت او دارند، و یقین بر صفای باطن و مغیبات او قائم است؛ و این عصمت از اختصاصات اوست که احدی از اصحاب رسول خدا حائز این مقام نیستند، و فرق آشکاری است بین گفتار ما که بگوئیم: زید معصوم است و بین گفتار ما که بگوئیم: زید واجب العصمة است چون امام است و شرط امام این است که معصوم بوده باشد. آن سخن اوّل مذهب ماست و سخن دوّم مذهب امامیّه‌¹.

 بالجمله ما در معنای رجس کلام مؤالف و مخالف را بیان کردیم تا دانسته شود همه بر این معنی متّفق‌اند که مراد از آن در این آیه هر گونه آلودگی و پلیدی ظاهری از اعمال قبیحه و کردار ناپسندیده، و پلیدیهای باطنی از شکّ و شرک و کفر و ملکات سیّئۀ و اخلاق ناستوده و نیّات و خاطرات نکوهیده است، و اهل بیت از همۀ مراتب آنها معصوم هستند. و این معنی از عصمت منافات با اختیار آنان در اعمال و انتخاب آنان در کیفیّت عمل ندارد چه این ارادۀ خدا خارج از مرحلۀ اختیار نیست بلکه از راه اختیار است و در این صورت محقّقِ اختیار و مُثبتِ انتخاب است. خدا که هُویّت و ذات آنها را پاک نموده است، همۀ مراحل وجودی آنان را پاک نموده، و یکی از