
امام شناسی ج3
جلد سوم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «شناخت هویّت شیعه» و «تفسیر آیۀ تطهیر» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • لزوم متابعت از اعلم • اگر امام را نشناسیم به مرگ جاهلیت مردهایم • معنای حقیقیِ مرگ جاهلی • شأن نزول آیه «خَیرُ البریّة» امیرالمؤمنین علیهالسلام است • تشیّع یک فرقۀ خاص از اسلام نیست؛ بلکه حقیقت اسلام است • اتحاد معنوی میانِ ارواح مؤمنین و ائمۀ معصومین علیهمالسلام • صفات و نشانههای شیعه • احوال سنّیهای مستضعف و عاقبت آنها • تفسیر «آیۀ تطهیر» و پاسخ به شبهاتِ وارده پیرامونِ این آیه • سیرۀ شیخین ملاک عمل نیست و توضیحی پیرامون بدعتهای عمر
امام شناسی ج3
204يُرِيدُ اللَه لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً﴾ قَالَ: هُمْ اَهْلُ بَیْتٍ طَهَّرَهُمُ اللَهُ مِنَ السُّوءِ وَ اَخْتَصَّهُمْ بِرَحْمَتِهِ. قَالَ: وَ حدَّث الضّحاکُ بنُ مُزاحم: اَنَّ النَّبِیَّ صلّی اللَه علیه و آله و سلّم کَانَ یَقُولُ: نَحْنُاَ اَهْلُ بَیْتٍ طَهَّرَهُمُ اللَهُ مِنْ شَجَرةِ النُّبُوَّةِ وَ مَوْضِعٍ الرِّسَالَةِ وَ مُخْتَلَفِ اْلمَلاَئِکَةِ وَ بَیْتِ الرَّحْمَةِ وَ مَعْدِنِ الْعِلْمِ. وَ أخرجِ الّترمذیُّ وَ الطّبْرانِی وَ ابْن مردویه و أبونعیم و البیهقیُّ مَعاً فِی الدَّلائل عن ابن عبّاسٍ ـ رضی اللَه عنهما ـ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَهِ صلّی اللَه علیه و آله و سلّم: اِنَّ اللَهَ قَسَمَ الْخَلْقَ قِسْمَیْنِ فَجَعَلَنِی فِی خَیْرِهِمَا قِسْماً، فَذَلِکَ قَوْلُهُ: ﴿وَ اَصْحَابُ الْيَميِن مَا اَصْحَابُ الْيَميِنِ﴾، فَاَنَا مِنْ اَصْحَاب الْیَمیِن (ثُمَّ ساق الحدیث الِی أن قال:) فَاَنَا وَ أهْلُ بَیْتِی مُطَهَّرُونَ مِنَ الذُّنُوبِ.
در خطبۀ ٨٦ از «نهج البلاغه» امیرالمؤمنین علیه السّلام میفرماید: فَأیْنَ تَذْهَبُونَ وَ اَنَّی تُؤْفَکُونَ وَ اْلاَعْلاَمُ قَائِمَةٌ وَ اْلآیَاتُ واضِحَةٌ وَ الْمَنارُ مَنْصُوبَةٌ، فَاَیْنَ یُتاهُ بِکُمْ وَ کَیْفَ تَعْمَهُونَ وَ بَیْنَکُمْ عِتْرَةُ نَبِیَّکُمْ وَ هُمْ اَزِمَّةُ الْحَقِّ وَ اَعْلامُ الدّینِ وَ ألْسِنَةُ الصِّدْقِ فَاَنْزِلُوهُمْ بِاَحْسَنِ مَنازِلِ الْقُرْآنِ، وَ رِدُوهُمْ وُرُودَ الْهِیمِ الْعِطاشِ1.
ابن ابی الحدید در شرح این فقرات گوید: و رسول خدا بیان فرموده است که مراد از عترت کیست آنجا که گفته است: اِنِّی تارِکٌ فَیکُمُ الثَّقَلیْنِ گفته است عِتْرَتِی اَهْلُ بَیْتِی، و در جائی دیگر وقتی که کساء بر سر اهل خود انداخت و آیة ﴿اِنَّما يُريدُ اللَهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ اَهْلَ الْبَيْتِ﴾ نازل شد خودش بیان فرمود که: اَللّهُمَّ هَؤُلاَءِ اَهْلُ بَیْتِی فَاَذْهِبْ عَنْهُمُ الرِّجْسَ2. اگر بگوئی این عترتی که امیرالمؤمنین در این جمله از خطبه قصد فرموده کیست؟ میگویم: مقصود اوست و دو فرزندش، و اصل در حقیقت خود اوست چون دو فرزندش تابع او هستند و نسبت آن دو به امیرالمؤمنین با وجود خود آن حضرت مثل نسبت ستارگان درخشان در مقابل طلوع خورشید تابنده است، و پیغمبر به این رمز اشاره فرموده است که وَ اَبُوکُما خَیْرٌ مِنْکُما. و اینکه فرمود: وَ هُمْ اَزِمَّةُ الْحَقِّ جمع زِمام است مثل آنکه حقّ را دائر مَدار آنها فرموده است که هر جا دور زنند حقّ نیز با آنها دور زند و هر جا بروند حقّ با آنها به همان جا برود، همچنانکه ناقه پیرو زمام خود است و تابع آن، و پیغمبر بر این حقیقت اشاره فرموده که وَ اَدِرِ الْحَقَّ مَعَهُ حَیْثُ دَارَ. و
- «نهج البلاغة» طبع مصر با حواشی عبده ص ١٥٤.
- مستشار عبدالحلیم جندی که از أرکان مجلس أعلای شؤون اسلامیّۀ مصر است، در کتاب ارزشمند خود: «الإمام جعفرٌ الصّادق» از ص ٧١ تا ص ٧٤ بحثی دربارۀ اهل بیت و معنی آن از جهت قرآن و سنّت آورده است. و پس از بیان هفت احتمال و قول دربارۀ آن، در تتمّۀ آن نتیجه گیری کرده است که: اهل بیت از روی شواهد قرآنی و أخباری، همانست که شیعه بر آن اعتقاد دارند.
