
امام شناسی ج3
جلد سوم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «شناخت هویّت شیعه» و «تفسیر آیۀ تطهیر» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • لزوم متابعت از اعلم • اگر امام را نشناسیم به مرگ جاهلیت مردهایم • معنای حقیقیِ مرگ جاهلی • شأن نزول آیه «خَیرُ البریّة» امیرالمؤمنین علیهالسلام است • تشیّع یک فرقۀ خاص از اسلام نیست؛ بلکه حقیقت اسلام است • اتحاد معنوی میانِ ارواح مؤمنین و ائمۀ معصومین علیهمالسلام • صفات و نشانههای شیعه • احوال سنّیهای مستضعف و عاقبت آنها • تفسیر «آیۀ تطهیر» و پاسخ به شبهاتِ وارده پیرامونِ این آیه • سیرۀ شیخین ملاک عمل نیست و توضیحی پیرامون بدعتهای عمر
امام شناسی ج3
200مشمئزّ میگردد، و در فارسی کثافت و آلودگی و پلیدی را گویند. گاهی از اوقات این پلیدی به حسب ظاهر است مانند پلیدی خوک در قول خداوند عزّوجلّ که میفرماید: ﴿أَوْ لَحْمَ خِنزِيرٍ فَإِنَّهُ رِجْسٌ﴾ (سورۀ انعام ٦ ـ آیۀ ١٤٥)، و گاهی از اوقات به حسب باطن است و آن همان کثافات معنوی است مانند کفر و شرک و شکّ به خداوند عزّوجلّ و کردار ناشایسته و اخلاق ناپسندیده چنانکه فرماید: ﴿وَ أَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ فَزادَتْهُمْ رِجْساً إِلَي رِجْسِهِمْ وَ ماتُوا وَ هُمْ كافِرُونَ﴾ (سورۀ توبه ٩ ـ آیه ١٢٥).
«و امّا آن کسانی که در دلهای آنان مرض است نزول سورۀ قرآن موجب زیادی کثافت نفس و پلیدی روان آنها میگردد و پلیدی تازه بر روی پلیدی سابق نفس آنان وارد میکند و در حال کفر جان میدهند».
عصمت اهل بیت عالیترین درجۀ عصمت است
و علی ایّ حال این پلیدی معنوی یک نوع اثر شعوری و ادراک نفسانی از تعلّق قلب است به اعتقاد باطل و یا عمل زشت و قبیح، چون اصل معنی رجس و حقیقت ریشه و مادّۀ آن همان تزلزل و اضطراب و حرکت و نوسان است و تمام اعتقادهای باطل و یا اعمال قبیحه از اضطراب نفس و عدم اطمینان سرچشمه میگیرد، بنابر این از بین بردن رجس، از بین بردن اضطراب و نوسان روحی و شکّ و تردید و در نتیجه از بین بردن اعتقادات باطل و اخلاق زشت و ملکات ردیّه و پست و بالأخره اعمال ناپسند و ناشایسته خواهد بود. و چون طهارت در مقابل قذارت، و تطهیر اهل بیت ملازم با زدوده شدن کثافات روحی و اخلاقی و گناه است، بنابر این با جمله ﴿وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهيراً﴾ میرساند که هر صفت نیک و هر ملکۀ نیکو و هر عقیدۀ پاک و هر کردار پسندیده جایگزین آن مراتب از قذارت خواهد شد؛ یعنی به جای شکّ، ملکۀ یقین و اطمینان، و به جای بخل و حسد و حقد و کینه و شخصیّتطلبی و جاهپرستی و مال اندوزی و ریاست طلبی، ملکۀ انفاق و ایثار و گذشت و عفو و اغماض و خداپرستی و خدا دوستی و ذُلّ عبودیّت در مقابل عظمت حضرت ربّ الارباب خواهد نشست، و آن همان ملکۀ عصمت است که از آیه استفاده میشود.
بنابراین چون به ارادۀ الهیّه نفس اهل بیت منزّه و مبرّای از هرگونه عیب و کدورت معنوی شده است ملکات و اخلاق آنها که قوای نفس محسوب میشوند به دنبال طهارت نفس نیز پاک و منزّه خواهد بود و به دنبال ملکات و اخلاق، اعمال آنها که زائیده شدۀ اخلاق و ملکات و نیّات آنهاست صالح و پسندیده خواهد بود، بنابراین
