
امام شناسی ج3
جلد سوم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «شناخت هویّت شیعه» و «تفسیر آیۀ تطهیر» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • لزوم متابعت از اعلم • اگر امام را نشناسیم به مرگ جاهلیت مردهایم • معنای حقیقیِ مرگ جاهلی • شأن نزول آیه «خَیرُ البریّة» امیرالمؤمنین علیهالسلام است • تشیّع یک فرقۀ خاص از اسلام نیست؛ بلکه حقیقت اسلام است • اتحاد معنوی میانِ ارواح مؤمنین و ائمۀ معصومین علیهمالسلام • صفات و نشانههای شیعه • احوال سنّیهای مستضعف و عاقبت آنها • تفسیر «آیۀ تطهیر» و پاسخ به شبهاتِ وارده پیرامونِ این آیه • سیرۀ شیخین ملاک عمل نیست و توضیحی پیرامون بدعتهای عمر
امام شناسی ج3
175گفت: تو را به خدا سوگند میدهم که ساکت شوی1. ـ الحدیث.
احتجاج حضرت امام حسن علیه السلام به آیۀ تطهیر
چهارم ـ استشهاد حضرت امام حسن علیه السّلام به آیۀ تطهیر و آن در سه موضع است
اوّل ـ هنگام رحلت امیرالمؤمنین علیه السّلام پس از فراغت از دفن آن حضرت به مسجد کوفه در آمده و در حالی که انبوه جمعیّت مسجد را فرا گرفته بود حضرت امام حسن علیه السّلام خطبه میخوانند و قدری از حالات امیرالمؤمنین را شرح میدهند و پس از خطبه تمام افراد جمعیّت با آن حضرت به خلافت بیعت میکنند. از جمله فرمایشات آن حضرت در این خطبه استشهاد به آیه تطهیر است دربارۀ خود.
محمّد بن عبّاس ابن ماهیار که در نزد شیعه از موثّقین است در تفسیر قرآن که راجع به آیات نازلۀ در حقّ اهل بیت نوشته است با سند متّصل خود از عمر بن علیّ بن أبیطالب روایت کند قَالَ: خَطَبَ الْحَسَنُ بْنُ عَلیٍّ علیه السّلام النّاسَ حَینَ قُتِلَ عَلیٌّ علیهما السّلام فَقَالَ: قُبِضَ فِی هَذِهِ اللَّیْلَةِ رَجُلٌ لَمْ یَسْبِقْهُ اْلاَوَّلُونَ وَ لا یُدْرِکُهُ اْلاَخِرُونَ، مَا تَرَکَ عَلَی ظَهْرِ اْلاَرْضِ صَفْرآءَ وَ لاَبَیْضآءَ اِلاَّسَبْعَمِأةِ دِرْهَمٍ فَضَلَتْ مِنْ عَطَائِهِ اَرادَ اَنْ یَبْتاعَ بِهَا خادِماً لأهْلِهِ، ثُمَّ قَالَ: اَیُّهَا النّاسُ مَنْ عَرَفَنِی فَقَدْ عَرَفَنِی وَ مَنْ لَمْ یَعْرِفْنِی فَاَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِیٍّ وَ اَنَا ابْنُ الْبَشِیر النَّذیرِ وَ الدّاعی اِلَی اللَهِ بِاِذْنِهِ وَ السَّراجِ الْمُنیِرِ، اَنَا مِنْ اَهْلِ الْبَیْتِ الَّذِی کانَ یَنْزِلُ فیِهِ جَبْرائیلُ وَ یَصْعَدُ، وَ اَنَا مِنْ أهْلِ الْبَیْتِ الَّذینَ أذْهَبَ اللَهُ عَنْهُمُ الرِّجْسَ وَ طَهَّرَهُمْ تَطْهیراً2.
عمر بن علی که برادر حضرت امام حسن علیه السّلام است گوید: «چون پدرم کشته شد حضرت حسن بن علی علیهما السّلام مردم را مخاطب قرار داده و چنین خطبه خواند: در این شب کسی به سوی خدا رفت و جانش به عالم قدس پرواز کرد که سابقین نتوانستند در راه خدا از او پیشی گیرند و آخرین نتوانستند خود را به مقام و منزلت او برسانند. از دنیا رفت و زرد و سفیدی باقی نگذاشت (مراد طلا و نقره است)
- «کتاب سلیم بن قیس هلالی» ص ١٣٤ تا ص ١٣٧، و «بحار الانوار» ج ٨ ص ٢٣٣ و ص ٢٣٤ از سلیم بن قیس.
- «غایة المرام» ص ٢٩٥ حدیث شانزدهم و حموینی در «فرائد السّمطین» بنا به نقل «غایة المرام» ص ٢٩١ حدیث سی و پنجم، و «ینابیع المودّة» باب ٩٠ ص ٤٧٩ از حافظ جمال الدین زرندی در «نظم درر السّمطین» نقل کرده است.
