
امام شناسی ج3
جلد سوم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «شناخت هویّت شیعه» و «تفسیر آیۀ تطهیر» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • لزوم متابعت از اعلم • اگر امام را نشناسیم به مرگ جاهلیت مردهایم • معنای حقیقیِ مرگ جاهلی • شأن نزول آیه «خَیرُ البریّة» امیرالمؤمنین علیهالسلام است • تشیّع یک فرقۀ خاص از اسلام نیست؛ بلکه حقیقت اسلام است • اتحاد معنوی میانِ ارواح مؤمنین و ائمۀ معصومین علیهمالسلام • صفات و نشانههای شیعه • احوال سنّیهای مستضعف و عاقبت آنها • تفسیر «آیۀ تطهیر» و پاسخ به شبهاتِ وارده پیرامونِ این آیه • سیرۀ شیخین ملاک عمل نیست و توضیحی پیرامون بدعتهای عمر
امام شناسی ج3
143باری تمام این کتبی که از اهل سنّت و از شیعه ذکر شد همگی آیۀ تطهیر را منحصراً در حقّ پنج تن آل عبا میدانند، اوّل آنها محمّد مصطفی صلّی اللَه علیه و آله و سلّم و وصیّش و در حکم جان و نفسش به مدلول آیۀ قرآن حضرت امیرالمؤمنین علیه السّلام و دخترش سیّدۀ زنان بهشت فاطمۀ زهرا علیهما السّلام و دو ریحانه و دو سبطش دو آقای جوانان بهشت حضرت امام حسن و حضرت امام حسین علیهما السّلام.
این آیۀ واضح الدّلالة فقط دربارۀ این پنج تن معصوم آمده و در زیر این آسمان کبود اَحَدی از بنی آدم با آنها شریک نشده و نتوانسته است در زیر کساء با آنان گرد آید.
جلال الدین سیوطی در تفسیر «الدّرّ المنثور» بیست روایت از طرق مختلفۀ عامّه ذکر میکند که مراد از اهل بیت در این آیۀ مبارکه این پنج نفرند لا غیر.
و ابن جریر طبری در «تفسیر» خود همان طور که از کتاب «الشرف المُؤَبّد» نقل شده است پانزده روایت با سندهای مختلف ذکر میکند و در همۀ آنها اهل بیت را منحصراً به این پنج تن قرار دادهاند و برای این معنی همین بس که خود حضرت رسول اللَه فرمودهاند: اُنْزِلَتْ هَذِهِ الآیَةُ فِی خَمْسَةٍ: فِیَّ وَ فِی عَلِیٍّ والْحَسَنِ والْحُسَیْنِ وَ فاطِمَةَ: و این روایت را از رسول خدا ابن جریر و طبرانی با سندهای خود ذکر کرده و نبهانی در کتاب «الشّرف المُؤَبّد» آورده و ابن حجر هیتمی در «الصواعق المحرقة»1 ذکر کردهاند2.
امام احمد حنبل از ابو سعید خدری در تفسیر این آیه گفته است: اِنَّها نَزَلَتْ فِی خَمْسَةٍ: النَّبِیَّ وَ عَلِیٍّ وَ فَاطِمَةَ وَ الْحَسَنِ وَ الْحُسَیْنِ3.
و در کتاب «اسباب النّزول» واحدی و «تفسیر ثعلبی» از ابو سعید خدری این روایت را تخریج کردهاند4.
- «الصواعق المحرقة» ص ٨٥.
- «الفصول المهمّة» شرف الدین ط نجف ص ٢٠٤ و نیز در «غایة المرام» ص ٢٨٨ بعنوان حدیث پانزدهم از «تفسیر ثعلبی» با سند خود از اعمش از عطیّه از ابو سعید خدری از رسول خدا روایت کرده است و در تفسیر «الدّرّ المنثور» ج ٥ ص ١٩٨ و در «کفایة الطالب» گنجی ص ٣٧٦ آورده است.
- «الصواعق المحرقة» ص ٨٥ و «الدّرّ المنثور» ج ٥ ص ١٩٨ و «ینابیع المودّة» ص ١٠٨ و «نظم دُرَر السّمطین» ص ٢٣٨.
- «الفصول المهمّة» ص ٢٠٤.
