رساله بدیعه
تفسیر آیه: الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ وَ بِما أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوالِهِمْ
کتاب شریف «رسالۀ بدیعه» از مکتوبات حضرت علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌اللَه‌سرّه بوده که در این اثر به شرح و تفسير آيه «الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَي النِّسَاء» مبادرت ورزیده و در آن درسهائي استدلالي پیرامون بحث از «فلسفۀ حقوق زن و مرد»، «معنای تساوی حقوق زن و مرد»، «مسئله قضاوت و حکومت زن»، «حدود شرکت زنان در جهاد» مطرح شده و شواهدی از آیات و روایات و قرائن عقلائیه پیرامون «عدم جواز تصدّي مناصب حكومتی و قضاوت براي زن» و «عدم جواز ورود زنان به مجلس شوریٰ» بيان شده است. اين مجموعه شامل مطالب تفسيري، روائي، فقهي، علمي و اجتماعي بوده و در آن‌ْ به‌مناسبت از ولايت فقيه نيز بحث شده است. اين كتاب كه به‌زبان عربي تأليف شده بود، نظر به اينكه موضوع آن در نوع خود بديع و مبيِّن اشكالات و توهّمات در باب جهاد و قضاوت و حكومت زن مي‌باشد ، توسّط چند تن از فضلاء براي استفاده عموم به فارسي ترجمه گرديد. اهمّ مباحث مندرج در این اثر: • اختلاف قوای ظاهری و باطنی زن و مرد • ادلۀ شرعی و فقهی پیرامون موقعیت زن در زمینه جهاد، قضاوت و حکومت • دلالت اجماع و سیرۀ مسلمین، بر عدم جواز مناصب حکومت و قضاوت برای زن • بحث از ولایت به‌مناسبتِ بحث از حکومت و قضاوت برای زن • روایات داله بر عدم تصدی مناصب حکومت و قضاوت برای زن • ادلۀ ثبوت ولایت فقیه
رساله بدیعه
99جهاد زن از نظر فقهاء
درسقوط جهاد ابتدائی از زن
جهاد زن
بدون هیچ شكّ و خلافى (از طرف علماء) جِهاد بر زن واجب نیست، بلكه بنا بر یك حكم تكلیفى (نه اختیارى) ساقط است؛ و اجماع در مورد این مسئله به هر دو قسم (مُحَصَّل و منقول) حاصل است؛ و فقهاء این موضوع را از مسلّمات اسلام تلقّى میكنند، به حدّى كه این مسأله (عدم وجوب جهاد بر زن) از مسائلى حساب میشود كه در فقه هیچ شكّ و شبهه‌اى در آن نیست.
شیخ طوسى (ره) در كتاب «نهایه» میگوید: حكمِ جهاد از زنان و خردسالان و پیرمردان و دیوانگان و افراد مریض و كسى كه یاراى فراهم آوردن شرائط آن را ندارد ساقط و برداشته میشود.
و ابن ادریس در كتاب «سرائر» عین این عبارت را ذكر كرده است.
و شیخ طوسى در كتاب «مبسوط» میگوید: و جهاد جز بر هر شخص مذكّرِ بالغ عاقل واجب نیست، تا جائى كه میگوید: و امّا زنان جِهاد برایشان واجب نیست؛ و از پیغمبر اكرم صلّى الله علیه و آله و سلّم سؤال شد: آیا براى زنان جهاد واجب است (بر عهده آنان جِهاد هست)؟ فرمودند: بلى، جهادى كه در آن خونریزى نیست، حج و عمره.
و علّامه در كتاب «قواعد» میگوید: (جهاد) بر طفل و مجنون و عبدْ واجب نیست، تا جائى كه میگوید: و بر زن و خنثاى مُشكل1 واجب نیست.
- خنثى شخصى است كه جنسیت او كاملًا مشخّص نیست و تحقیقاً نمى‌توان گفت مرد است یا زن. گاهى شخص خنثى به علّت مشخصّات خارجى جسمانى تناسلى به یكى از دو جنس مرد یا زن منتسب میشود، و یا در محیط اجتماع و خانواده به عنوان مرد یا زن شناخته شده است و یا با معاینات تكمیلى اختصاصى میتوان او را به جنس مذكّر و یا مؤنّث منتسب كرد. در همه این موارد خنثى جزء گروه جنسى شناخته محسوب میشود. در موارد نادرى چنین انتساب به مردى یا زنى ممكن نمیشود، این موارد اخیر «خنثاى مشكل» نامیده میشود. (مترجم)