
رساله بدیعه
تفسیر آیه: الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ وَ بِما أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوالِهِمْ
کتاب شریف «رسالۀ بدیعه» از مکتوبات حضرت علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه بوده که در این اثر به شرح و تفسير آيه «الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَي النِّسَاء» مبادرت ورزیده و در آن درسهائي استدلالي پیرامون بحث از «فلسفۀ حقوق زن و مرد»، «معنای تساوی حقوق زن و مرد»، «مسئله قضاوت و حکومت زن»، «حدود شرکت زنان در جهاد» مطرح شده و شواهدی از آیات و روایات و قرائن عقلائیه پیرامون «عدم جواز تصدّي مناصب حكومتی و قضاوت براي زن» و «عدم جواز ورود زنان به مجلس شوریٰ» بيان شده است. اين مجموعه شامل مطالب تفسيري، روائي، فقهي، علمي و اجتماعي بوده و در آنْ بهمناسبت از ولايت فقيه نيز بحث شده است. اين كتاب كه بهزبان عربي تأليف شده بود، نظر به اينكه موضوع آن در نوع خود بديع و مبيِّن اشكالات و توهّمات در باب جهاد و قضاوت و حكومت زن ميباشد ، توسّط چند تن از فضلاء براي استفاده عموم به فارسي ترجمه گرديد. اهمّ مباحث مندرج در این اثر: • اختلاف قوای ظاهری و باطنی زن و مرد • ادلۀ شرعی و فقهی پیرامون موقعیت زن در زمینه جهاد، قضاوت و حکومت • دلالت اجماع و سیرۀ مسلمین، بر عدم جواز مناصب حکومت و قضاوت برای زن • بحث از ولایت بهمناسبتِ بحث از حکومت و قضاوت برای زن • روایات داله بر عدم تصدی مناصب حکومت و قضاوت برای زن • ادلۀ ثبوت ولایت فقیه
رساله بدیعه
83(در این مورد) اراده فرمود، حكمى خاصّ است و البتّه حكم خدا پسندیده و بهتر است. (و البتّه با وجود حكم خاصّ دیگر نمیتوان به عمومیت حكم عامّ استناد كرد).
نکته هشتم: چون مردان بهواسطه برترىهائى كه دارند قیم زنان میباشند بدون شكّ باید رعایت حال آنها را بنمایند؛ اذیتشان نكنند، دشنامشان ندهند و آنها را نزنند، و آنچه را حاكم و والى در حقّ رعیت و ملّت ملاحظه و مراقبت میكند در حقّ آنان مراعات نمایند؛ كه رسول خدا صلّى الله علیه و آله و سلّم فرمود: «كُلُّكُمْ رَاعٍ وَ كُلُّكُمْ مَسْؤُولٌ عَنْ رَعِیتَّه: همه شما در حکم چوپانید كه بر حفظ و حراست و پاسدارى از گوسفندان (و افراد زیر دست) خود مورد مؤاخذه و بازخواست قرار خواهید گرفت.»
در تفسیر المیزان آمده است كه از پیغمبر اكرم صلّى الله علیه و آله و سلّم روایت شده كه: «زن مایه خوشى و لطف زندگى است و هر كسى كه آنرا بگیرد باید كه این شىء لطیف را ضایع و خراب نكند»؛ و رسول خدا صلّى الله علیه و آله و سلّم با تعجّب مىفرمود: «چگونه دستى را که با آن زنِ هم خواب و هم نشینت را زدى از روى ملاطفت به گردن او مىاندازى؟» و در كافى به اسنادش از أبى مریم از أبى جعفر (امام باقر) علیه السّلام روایت شده است كه فرمود: رسول اكرم صلّى الله علیه و آله و سلّم مىفرمود: «آیا كسى از شما همسر خود را كتك مىزند و سپس دست در گردن او از روى لطف و صفا مىآویزد؟» و أمثال این بیانات در احادیث زیاد دیده میشود؛ و از تأمّل و تفكّر در آنها نظر اسلام در مورد زن روشن مىگردد.1
آنچه تا اینجا گفتیم بحث از آیه اوّل در این مقام بود که خداوند ما را بدان موفق داشت.
- «المیزان» جزء چهارم ص ٣٧٣
