رساله بدیعه
تفسیر آیه: الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ وَ بِما أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوالِهِمْ
کتاب شریف «رسالۀ بدیعه» از مکتوبات حضرت علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌اللَه‌سرّه بوده که در این اثر به شرح و تفسير آيه «الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَي النِّسَاء» مبادرت ورزیده و در آن درسهائي استدلالي پیرامون بحث از «فلسفۀ حقوق زن و مرد»، «معنای تساوی حقوق زن و مرد»، «مسئله قضاوت و حکومت زن»، «حدود شرکت زنان در جهاد» مطرح شده و شواهدی از آیات و روایات و قرائن عقلائیه پیرامون «عدم جواز تصدّي مناصب حكومتی و قضاوت براي زن» و «عدم جواز ورود زنان به مجلس شوریٰ» بيان شده است. اين مجموعه شامل مطالب تفسيري، روائي، فقهي، علمي و اجتماعي بوده و در آن‌ْ به‌مناسبت از ولايت فقيه نيز بحث شده است. اين كتاب كه به‌زبان عربي تأليف شده بود، نظر به اينكه موضوع آن در نوع خود بديع و مبيِّن اشكالات و توهّمات در باب جهاد و قضاوت و حكومت زن مي‌باشد ، توسّط چند تن از فضلاء براي استفاده عموم به فارسي ترجمه گرديد. اهمّ مباحث مندرج در این اثر: • اختلاف قوای ظاهری و باطنی زن و مرد • ادلۀ شرعی و فقهی پیرامون موقعیت زن در زمینه جهاد، قضاوت و حکومت • دلالت اجماع و سیرۀ مسلمین، بر عدم جواز مناصب حکومت و قضاوت برای زن • بحث از ولایت به‌مناسبتِ بحث از حکومت و قضاوت برای زن • روایات داله بر عدم تصدی مناصب حکومت و قضاوت برای زن • ادلۀ ثبوت ولایت فقیه
رساله بدیعه
81شده و نیز مقابله آن با قسمت دیگر آیه ﴿وَ اللَّاتِي تَخافُونَ نُشُوزَهُنَ» (زنانى كه از نشوز و عدم تمكین آنها بیمناكید) مى‌رساند كه: زن صالحه كه كار خود را بر پایه حقّ و عدالت و پیروى از قانون نظام فطرت و شرع نهاده، زنى است كه مطیع همسرش مى‌باشد، و این اطاعت را در حضور او همواره ادامه مى‌دهد و در غیاب شوهر، خود و مال او را حفظ میكند.
و امّا زنى كه از اطاعت همسر بیرون مى‌رود و از وى تمكین نمیكند و در اداء حقوق همسرى نشوز (سركشى و امتناع) مى‌ورزد، او زنى است كه از مسیر حیات فطرى خارج گشته و ضرورى است كه حكم به تأدیب او شود تا به راه اعتدال و مستقیم باز آید.
نکته هفتم: فقهاء بر این نكته اجماع دارند كه در قصاص، دیه زن و مرد در طَرْفْ (جزء) مساوى و برابر است (اگر كسى جزئى از بدن دیگرى مثلًا انگشت او را جدا كند) تا وقتیكه دیه به یك سوم دیه یك انسان كامل برسد، و از آن به بعد دیه زن نصف دیه مرد مى‌شود؛ و همینطور در مورد وارد شدن جراحت (بدون قطع شدن عضو) دیه مرد و زن مساوى است تا وقتیكه دیه به ثلث دیه انسان كامل برسد و از آن به بعد دیه زن نصف دیه مرد است؛ و مستند این حكم شرعى اخبار بسیارى است1
و در این تفصیل فرقى بین شوهر و همسرش و بین افراد دیگر مردان و زنان نیست.
- مثلًا دیه كشتن انسان ١٠٠ شتر است و دیه جزئى از انسان مانند انگشت دست، یك دهم دیه انسان یعنى ١٠ شتر است و دیه بریدن ١٠ انگشت ١٠٠ شتر و مساوى دیه یك شخص كامل است. حال اگر كسى انگشت مردى یا زنى را ببُرد، دیه هر انگشت (یك دهم) دیه انسان است. پس تا سه انگشت دیه مرد و زن برابر و به میزان (سه دهم) دیه كامل یعنى ٣٠ شتر است، و از آن بیشتر یعنى ٤ انگشت مثلًا، دیه مرد ٤٠ شتر و دیه زن (یك دوّم) آن یعنى ٢٠ شتر است.