رساله بدیعه

است نه مطلق زن.

 و همانا قول خداوند (قانِتاتٌ حافِظاتٌ) ـ كه امر است به زبان وصف. یعنى زنان باید قنوت و محافظت (بر امور واجبه) داشته باشند ـ كه حكمى مربوط به شئون همسردارى و معاشرت خانوادگى است، و در عین حال حكمى است كه در وسعت و ضیق (تنگى و محدودیت) تابع حكم علّیت یعنى قیمومیت مردان بر زنان است، یعنى در اینجا قیمومیت مرد بر زن، قیمومیت همسرى است؛ و به این جهت باید (زن) از او (شوهر) اطاعت كند و حقوق و شئون زوجیت و همسرى را محفوظ بدارد.

 و به‌عبارت دیگر همان‌طور كه قیمومیت طایفه مردان بر طایفه زنان در اجتماع تنها به جهات عمومى مشترك بین آن دو تعلّق دارد كه آنهم مربوط به زیادى تعقّل و قدرت جنگ آورى مرد و شدّت صولت او است و براى حكومت و قضاوت و جهاد لازم میباشد، بدون آنكه استقلال زن در اعمال ارادى فردى و كارهاى شخصى از بین برود كه هر چه دوست دارد و مایل است اداره كند و هر چه بخواهد (تا آنجا كه دست به عمل منكرى نزند) انجام دهد بدون آنكه مرد حقّ دخالت در هیچ موردى از آن‌را داشته باشد، كه آنچه زنان درباره خود به معروف و خوبى انجام دهند، گناهى براى مردان نیست، همچنین قیمومیت مرد نسبت به همسرش آن‌طور نیست كه اراده و حقّ تصرّف زن را در مال و دارائى خود سلب نماید، و نه این‌كه در حفظ حقوق فردى و اجتماعى خویش و دفاع از آنها و تهیه وسائل لازم براى رسیدن به آن حقوق مستقلّ نباشد؛ بلكه معنى آن این است كه وقتى‌كه مرد از مال خود در ازاء استمتاع از زن به او مهر و نفقه میدهد، پس بر زن است كه در حضور شوهر از او در كلیه امورى كه به استمتاع و مباشرت مربوط است متابعت و اطاعت كند و در غیاب شوهر حقوق او را حفظ نماید، در غیبت شوهر به وى خیانت نورزد به اینكه دیگرى را به بستر او راه دهد، و موجب تلذّذ و تمتّع‌هاى غیر جایز دیگران از نفس خود گردد، و در آنچه كه شوهر از