
رساله بدیعه
تفسیر آیه: الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ وَ بِما أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوالِهِمْ
کتاب شریف «رسالۀ بدیعه» از مکتوبات حضرت علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه بوده که در این اثر به شرح و تفسير آيه «الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَي النِّسَاء» مبادرت ورزیده و در آن درسهائي استدلالي پیرامون بحث از «فلسفۀ حقوق زن و مرد»، «معنای تساوی حقوق زن و مرد»، «مسئله قضاوت و حکومت زن»، «حدود شرکت زنان در جهاد» مطرح شده و شواهدی از آیات و روایات و قرائن عقلائیه پیرامون «عدم جواز تصدّي مناصب حكومتی و قضاوت براي زن» و «عدم جواز ورود زنان به مجلس شوریٰ» بيان شده است. اين مجموعه شامل مطالب تفسيري، روائي، فقهي، علمي و اجتماعي بوده و در آنْ بهمناسبت از ولايت فقيه نيز بحث شده است. اين كتاب كه بهزبان عربي تأليف شده بود، نظر به اينكه موضوع آن در نوع خود بديع و مبيِّن اشكالات و توهّمات در باب جهاد و قضاوت و حكومت زن ميباشد ، توسّط چند تن از فضلاء براي استفاده عموم به فارسي ترجمه گرديد. اهمّ مباحث مندرج در این اثر: • اختلاف قوای ظاهری و باطنی زن و مرد • ادلۀ شرعی و فقهی پیرامون موقعیت زن در زمینه جهاد، قضاوت و حکومت • دلالت اجماع و سیرۀ مسلمین، بر عدم جواز مناصب حکومت و قضاوت برای زن • بحث از ولایت بهمناسبتِ بحث از حکومت و قضاوت برای زن • روایات داله بر عدم تصدی مناصب حکومت و قضاوت برای زن • ادلۀ ثبوت ولایت فقیه
رساله بدیعه
72(كمكشان میكنند) (بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ) به سبب برترى دادن خداوند آنها را بر زنان در علم و عقل و ولایت و مانند آن، (و بِما أَنْفَقُوا) و بهواسطه نفقه دادن بر زنان (مِنْ أَمْوالِهِمْ فَالصَّالِحاتُ) از مالشان پس زنان صالحه (قانِتاتٌ) مطیع شوهران خودند (بِما حَفِظَ) به سبب اینكه حفظ كرده براى آنان (اللَه) خداوند حقوقشان را، آنجا كه شوهرانشان را نسبت به پاسدارى از حقوق آنان سفارش فرموده است.1
تفسیر «فى ظلال القرآن» سید قطب
و در «فى ظلال القرآن» سید قطب در معنى آیه شرح مبسوط و تفصیل كامل و همه جانبهاى را بیان كرده است؛ و استدلال كرده است كه: حیات انسانى در جامعه بشرى دوام پیدا نمىكند جز از راه قیمومیت مردان بر زنان، زیرا خداوند در سرشت هر یك از آنها آنچه را كه براى نظام تكاملى در عالم وجود بهتر و صالحتر است، قرار داده است.
و ما در اینجا براى آنكه سخن بهدرازا نكشد، از آوردن عین عبارت وى خوددارى میكنیم.2
نظر علاّمه طباطبائی راجع به آیه
«المیزان فى تفسیر القرآن» علّامه طباطبائى
و در «المیزان فى تفسیر القرآن» استاد بزرگوار ما آیت باهره و روشن خدائى علّامه طباطبائى مُدَّ ظلّه العالى آمده است: (الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ وَ بِما أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوالِهِمْ) قیم كسى است كه عهده دار كار كس دیگرى میشود، «وَ قَوّام و قَیام» مبالغه آن است.
و مقصود از (بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ) آن چیزهائى است كه در مردان بهحسب طبع از زنان زیادتر است و مردان در آن صفات برترى دارند، و آن زیادى قوّه تعقّل در آنها است. و آنچه كه متفرّع بر قوّه عاقله است از قوّه قهریه
- «تفسير جلالين» چاپ دار الکتاب العربى ص ١١٠
- «فى ظلال القرآن» چاپ دار إحياء التراث العربى، جزء پنجم ص ٥٧ الى ص ٦٢
