
رساله بدیعه
تفسیر آیه: الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ وَ بِما أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوالِهِمْ
کتاب شریف «رسالۀ بدیعه» از مکتوبات حضرت علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه بوده که در این اثر به شرح و تفسير آيه «الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَي النِّسَاء» مبادرت ورزیده و در آن درسهائي استدلالي پیرامون بحث از «فلسفۀ حقوق زن و مرد»، «معنای تساوی حقوق زن و مرد»، «مسئله قضاوت و حکومت زن»، «حدود شرکت زنان در جهاد» مطرح شده و شواهدی از آیات و روایات و قرائن عقلائیه پیرامون «عدم جواز تصدّي مناصب حكومتی و قضاوت براي زن» و «عدم جواز ورود زنان به مجلس شوریٰ» بيان شده است. اين مجموعه شامل مطالب تفسيري، روائي، فقهي، علمي و اجتماعي بوده و در آنْ بهمناسبت از ولايت فقيه نيز بحث شده است. اين كتاب كه بهزبان عربي تأليف شده بود، نظر به اينكه موضوع آن در نوع خود بديع و مبيِّن اشكالات و توهّمات در باب جهاد و قضاوت و حكومت زن ميباشد ، توسّط چند تن از فضلاء براي استفاده عموم به فارسي ترجمه گرديد. اهمّ مباحث مندرج در این اثر: • اختلاف قوای ظاهری و باطنی زن و مرد • ادلۀ شرعی و فقهی پیرامون موقعیت زن در زمینه جهاد، قضاوت و حکومت • دلالت اجماع و سیرۀ مسلمین، بر عدم جواز مناصب حکومت و قضاوت برای زن • بحث از ولایت بهمناسبتِ بحث از حکومت و قضاوت برای زن • روایات داله بر عدم تصدی مناصب حکومت و قضاوت برای زن • ادلۀ ثبوت ولایت فقیه
رساله بدیعه
71ایشان بوده و آنها را به اعتدال و استقامت در مىآورند.
و درباره (بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ) مىگوید: خداوند مردان را در جثّه و بدن و نیروى جسمانى و ادراك و حسن تدبیر و كمال عقل بر زنان برترى داده است (وَ بِما أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوالِهِمْ) و به سبب انفاقى كه از اموالشان بر زنان مىنمایند، یعنى براى مردان دو فضیلت ذاتى و عَرَضى موجود است، كه با هر یك از این دو فضیلت مستحقّ برترى و تسلّط مىباشند؛ و بر مردان است مراقبت از زنان و بر طرف كردن احتیاجات زندگى آنها و برآوردن حاجاتشان، و بر زنانشان است فرمانبرى و پذیرفتن نصایح مردان و حفظ آنچه كه در غیاب آنها حفظش واجب است. (فَالصَّالِحاتُ) سپس زنان صالحه از حد و شأن و حكم خدا پا فراتر نمىگذارند بلكه آنها (قانِتاتٌ حافِظاتٌ) مطیع حكم خدا و حافظ نفوس خود و اموال شوهرانشان مىباشند. (لِلْغَيْبِ) در غیبت خودشان از نزد شوهران، یا نبودن همسران نزد ایشان، (اگر لام در لِلْغَیب به معنى (فى ظرفیت) «در» باشد)؛ هستند و یا نگهدارنده اشیاء مخفى و غائب از نظر شوهران اعمّ از اموال همسر و نفوس خود ـ كه خداوند حفظ آنرا لازم دانسته است ـ مىباشند.1
«ارشاد العقل السّلیم إلى مزایا الكتاب الكریم» موسوم به «تفسیر أبى السّعود»
و در «ارشاد العقل السّلیم إلى مزایا الكتاب الكریم» موسوم به «تفسیر أبى السّعود» در معنى آیه آنچه را آلوسى در «روح المعانى» آورده است ذكر مىكند2، و ظاهراً آلوسى از وى اقتباس كرده باشد نه بهعكس، زیرا آلوسى در سال ١٢٧٠ وفات كرده است و أبى السّعود در سال ٩٨٠
«تفسیر جلالّین» جلال الدّین محلّى
و در «تفسیر جلالین» جلال الدّین محلّى مىگوید: (الرِّجالُ قَوَّامُونَ) یعنى مردان مسلّطاند (عَلَى النِّساءِ) بر زنان كه آنها را تأدیب مىكنند و دستشان را مىگیرند
- «بيان السعاده» چاپ سنگى، سال ١٣١٤ ص ١٩٧
- «تفسير ابى السعود» چاپ رياض، جلد اوّل ص ٦٩١ و ٦٩٢
