رساله بدیعه

بر زنان برترى داشته باشیم همچنان كه در میراث برترى یافتیم، و زنان گفتند: امیدواریم كه هر وزر گناه (سنگینى گناه بر انسان) بر ما نصف مردان باشد. و در روایت دیگرى است كه زنان گفتند: ما نیازمندتریم (به بیشتر میراث بردن)، زیرا مردان ضعیف هم از ما (زنان) به كسب معیشت تواناترند، سپس این آیه نازل شد.

 دیگر آنكه گفته‌اند: نماینده زنان به خدمت پیامبر اكرم صلّى الله علیه و آله و سلّم رسید و گفت: پروردگار مردان و زنان یكى است، و تو بر ما و ایشان هر دو رسولى، و پدر آدم و مادر ما حوّا است، پس سبب چیست كه خداوند مردان را نام مى‌برد و ما را ذكر نمى‌كند. (در امورى كه تفاوت در حقوق وجود دارد: امورى واجب است بر مردان كه بر زنان واجب نیست مثل جهاد)؟

 پس این آیه نازل شد، بعد آن زن گفت: همانا مردان به جهاد بر ما سبقت یافته‌اند، پس براى ما چیست؟ پیغمبر اكرم صلّى الله علیه و آله و سلّم فرمود: همانا براى زن حامله از شما اجر و ثواب روزه دار و نماز گزار است، و چون درد زائیدن او را فرا گیرد هیچ‌كس ثواب و اجر او را نمى‌تواند ادراك كند؛ و چون شیر بدهد به هر مكیدنى اجر و ثواب زنده كردن نفس محترمه و جانى براى او است.

 و در تفسیر آیه «الرِّجالُ قَوَّامُونَ‌» ذكر كرده كه: گفته مى‌شود كه عبارت «قَیمُ الْمَرْأة» و «قَوَّامُهَا» صیغه مبالغه است یعنى مرد امور زن را به پا مى‌دارد و بر حفظ و حراست او همّت میگمارد، همچنان‌كه والى و حاكم به حفظ رعیت مى‌كوشد، و از این‌رو مردان قُوّام (قائم به امور و سیاستمدار و مدبّر) نامیده شده‌اند، و ضمیر «هُمْ» در لغت‌ «بعضهم» براى مردان و زنان هر دو است: یعنى كه مردان مسلّط بر زنان‌اند به سبب برترى كه خداوند بعضى را (مردان) بر بعضى دیگر (زنان) داده است.

 سپس همه وجوه برترى مردان را بر زنان كه حاصل آن به برترى در علم و قدرت‌