رساله بدیعه

 امّا صفات حقیقى، بدان‌كه حاصل فضائل حقیقى به دو امر برمى‌گردد: علم و قدرت؛ و بدون شك عقل و علم مردان بیشتر و نیز قدرتشان نیز بر انجام اعمال مشكل و سخت كاملتر است؛ و به این دو دلیل، فضیلت و برترى مردان بر زنان در عقل و دور اندیشى و قدرت و در نویسندگى در اغلب آنها و سواركارى و تیراندازى و اینكه انبیاء و علماء از آنها هستند و امامت كبرى و صغرى و جهاد و اذان و خطبه و اعتكاف و شهادت در حدود و قصاص (به اتّفاق همه علماء) و نكاح در فقه شافعى و زیادى سهم در میراث و تعصیب‌¹ در میراث و به گردن گرفتن دیه در قتل خطاء² و در قسامه‌³ و ولایت در نكاح و طلاق و حق رجوع و تعدد زوجات و انتساب فرزندان به آن‌ها حاصل مى‌شود؛ و همه این‌ها دلالت بر برترى مردان بر زنان دارد.⁴

تفسیر «خازن» علاء الدّین بغدادى‌

 در تفسیر «خازن» علاءالدین بغدادى، معنى و شأن نزول آیه را مانند آنچه كه رازى در تفسیرش آورده ذكر میكند.⁵

 و در تفسیر «غرائب القرآن و رغائب الفرقان» نظام الدّین نیشابورى در شأن نزول آیه‌ ﴿وَ لا تَتَمَنَّوْا ما فَضَّلَ اللَّهُ بِهِ بَعْضَكُمْ عَلى‌ بَعْضٍ‌» اقوالى را ذكر كرده است.

 یكى از قول مجاهد كه: امّ سلمه خدمت پیغمبر اكرم صلّى الله علیه و آله و سلّم عرض كرد: یا رسول الله مردان جنگ و جهاد میكنند و ما جنگ نمى‌كنیم، و میراث آن‌ها (مردان) دو برابر ما است، پس این آیه نازل شد.

 و دیگر از قول قتاده و سُدّى: كه چون آیه «لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَيَيْنِ﴾ (ارثیه مرد برابر با ارثیه دو زن است) نازل شد مردان گفتند: امید داریم كه در آخرت نیز