
رساله بدیعه
تفسیر آیه: الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ وَ بِما أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوالِهِمْ
کتاب شریف «رسالۀ بدیعه» از مکتوبات حضرت علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه بوده که در این اثر به شرح و تفسير آيه «الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَي النِّسَاء» مبادرت ورزیده و در آن درسهائي استدلالي پیرامون بحث از «فلسفۀ حقوق زن و مرد»، «معنای تساوی حقوق زن و مرد»، «مسئله قضاوت و حکومت زن»، «حدود شرکت زنان در جهاد» مطرح شده و شواهدی از آیات و روایات و قرائن عقلائیه پیرامون «عدم جواز تصدّي مناصب حكومتی و قضاوت براي زن» و «عدم جواز ورود زنان به مجلس شوریٰ» بيان شده است. اين مجموعه شامل مطالب تفسيري، روائي، فقهي، علمي و اجتماعي بوده و در آنْ بهمناسبت از ولايت فقيه نيز بحث شده است. اين كتاب كه بهزبان عربي تأليف شده بود، نظر به اينكه موضوع آن در نوع خود بديع و مبيِّن اشكالات و توهّمات در باب جهاد و قضاوت و حكومت زن ميباشد ، توسّط چند تن از فضلاء براي استفاده عموم به فارسي ترجمه گرديد. اهمّ مباحث مندرج در این اثر: • اختلاف قوای ظاهری و باطنی زن و مرد • ادلۀ شرعی و فقهی پیرامون موقعیت زن در زمینه جهاد، قضاوت و حکومت • دلالت اجماع و سیرۀ مسلمین، بر عدم جواز مناصب حکومت و قضاوت برای زن • بحث از ولایت بهمناسبتِ بحث از حکومت و قضاوت برای زن • روایات داله بر عدم تصدی مناصب حکومت و قضاوت برای زن • ادلۀ ثبوت ولایت فقیه
رساله بدیعه
65احترام او در حال غیبت.1
«حاشیه شهاب» بر تفسیر «بیضاوى» به نام «عنایه القاضى و كفایه الرّاضى»
و در «حاشیه شهاب» بر تفسیر «بیضاوى» به نام «عنایه القاضى و كفایه الرّاضى» آمده است:
گفته بیضاوى: (قیام ولاة بر رعیت إلى آخر) یعنى چنانكه حكّام رعیت و ملّت را با امر و نهى قیمومیت مىكنند مردان بر زنان قیمومیت واقعى دارند نه استعارهاى و غیر واقعى و اعتبارى، و برترى موهبتى مرد فضیلتهائى است كه خداوند به مرد عنایت كرده و برترى اكتسابى بهواسطه مهر و نفقهاى است كه به زنان مىپردازند.
و گفته بیضاوى: (به سبب برترى ... إلى آخر) اشاره به این است كه «باء» سببیه است و «ما» مصدریه (بِما فَضَّلَ اللَّهُ وَ بِما أَنْفَقُوا). و اینكه بیضاوى گفته: نبوّت در مردان است شاید قول مشهور باشد یا مقصود رسالت است، و امامت شامل امامت صغرى و كبرى است؛ و از ولایت مراد تولّى و اختیار در امر نكاح مىباشد یا ولایت در قضاء و مانند آن، و اقامه شعائر مثل اذان و اقامه و خطبه و جمعه و تكبیرات ایام تشریق در فقه أبو حنیفه و مقصود از شهادت در مجامع قضاوت شهادت در امور مهمّى است كه باید به آنها در محافل عمومى رسیدگى شود، مثل جارى كردن حدود و مانند آن كه در اینگونه امور شهادت زنان قبول نمىشود و آنكه بعضى مطلق شهادت زن را جایز ندانستهاند، مردود است.2
تفسیر «مفاتیح الغیب» امام فخر رازى
و در تفسیر «مفاتیح الغیب» امام فخر رازى، پس از ذكر معنى قوّام و قصّه معروف شأن نزول مىگوید:
بدانكه برترى مردان بر زنان حاصل از جنبههاى بسیارى است كه بعضى از آنها صفات حقیقى و برخى احكام شرعى مىباشند.
- «حاشيه شيخ زاده» تکمله جزء اوّل، چاپ عثمانى ص ٣١ و ٣٢
- «حاشيه شهاب» چاپ دار صادر بيروت، جلد سوّم ص ١٣٣
