
رساله بدیعه
تفسیر آیه: الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ وَ بِما أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوالِهِمْ
کتاب شریف «رسالۀ بدیعه» از مکتوبات حضرت علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه بوده که در این اثر به شرح و تفسير آيه «الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَي النِّسَاء» مبادرت ورزیده و در آن درسهائي استدلالي پیرامون بحث از «فلسفۀ حقوق زن و مرد»، «معنای تساوی حقوق زن و مرد»، «مسئله قضاوت و حکومت زن»، «حدود شرکت زنان در جهاد» مطرح شده و شواهدی از آیات و روایات و قرائن عقلائیه پیرامون «عدم جواز تصدّي مناصب حكومتی و قضاوت براي زن» و «عدم جواز ورود زنان به مجلس شوریٰ» بيان شده است. اين مجموعه شامل مطالب تفسيري، روائي، فقهي، علمي و اجتماعي بوده و در آنْ بهمناسبت از ولايت فقيه نيز بحث شده است. اين كتاب كه بهزبان عربي تأليف شده بود، نظر به اينكه موضوع آن در نوع خود بديع و مبيِّن اشكالات و توهّمات در باب جهاد و قضاوت و حكومت زن ميباشد ، توسّط چند تن از فضلاء براي استفاده عموم به فارسي ترجمه گرديد. اهمّ مباحث مندرج در این اثر: • اختلاف قوای ظاهری و باطنی زن و مرد • ادلۀ شرعی و فقهی پیرامون موقعیت زن در زمینه جهاد، قضاوت و حکومت • دلالت اجماع و سیرۀ مسلمین، بر عدم جواز مناصب حکومت و قضاوت برای زن • بحث از ولایت بهمناسبتِ بحث از حکومت و قضاوت برای زن • روایات داله بر عدم تصدی مناصب حکومت و قضاوت برای زن • ادلۀ ثبوت ولایت فقیه
رساله بدیعه
63مردان به حج یا عمره یا حفظ سرحدّات بیرون میشوید و ما زنان اموالتان را حفظ مىكنیم و لباسهایتان را مىبافیم و اموالتان را سرپرستى مىكنیم آنگاه در اثر چه عملى با شما مردان شریك مىباشیم یا رسول الله؟
پیغمبر اكرم صلّى الله علیه و آله و سلّم با تمام صورت رو به اصحاب كرد و فرمود: آیا سخن هیچ زنى را در سؤال از امر دین خود بهتر از سخن این زن شنیده اید؟
اصحاب گفتند: یا رسول الله ما گمان نمیكردیم هیچ زنى به چنین چیزى (سؤالى) راه برده باشد؛ آنگاه پیغمبر اكرم صلّى الله علیه و آله و سلّم رو باو كرده و فرمودند: اى بانو برگرد و به زنانى كه منتظر جوابند بگو: كه خوب شوهردارى كردن هر یك از شما، و در پى خوشنودى شوهر بودن و بر موافقت وى رفتار كردن برابر همه این ثوابهائى است كه بر شمردى؛ و زن در حالىكه از خوشحالى لَا إلَهَ إِلَّا اللَه وَ اللَهُ أکبَر میگفت بازگشت.1
تفسیر «بیضاوى»
و در تفسیر «بیضاوى» آمده است: (الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ) یعنى مردان قیم زنانند همچنانكه حكّام قیم رعایاى خویش میباشند و این امر بدو دلیل واقع مىشود: موهبتى و خدادادى، و اكتسابى. و میگوید: (بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ) یعنى بسبب برترى دادن خداوند مردان را نسبت به زنان در كمال عقل و حسن تدبیر و زیادى نیروى جسمانى در انجام عمل و عبادات؛ و به این جهت به نبوّت و امامت و ولایت و اقامه شعائر و شهادت در محضر قضاوت و وجوب جهاد و جمعه و مانند آن و تعصیب2 و زیادى سهم در میراث و اختیار طلاق اختصاص داده شدند. (
و بِما أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوالِهِمْ) و بسبب بخشش از اموال در ازدواج مانند
- «الدّر المنثور» جلد ٢، ص ١٥٣
- در پاورقى ١ در صفحه ٥٨ توضيح داده شده است
