رساله بدیعه
تفسیر آیه: الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ وَ بِما أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوالِهِمْ
کتاب شریف «رسالۀ بدیعه» از مکتوبات حضرت علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌اللَه‌سرّه بوده که در این اثر به شرح و تفسير آيه «الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَي النِّسَاء» مبادرت ورزیده و در آن درسهائي استدلالي پیرامون بحث از «فلسفۀ حقوق زن و مرد»، «معنای تساوی حقوق زن و مرد»، «مسئله قضاوت و حکومت زن»، «حدود شرکت زنان در جهاد» مطرح شده و شواهدی از آیات و روایات و قرائن عقلائیه پیرامون «عدم جواز تصدّي مناصب حكومتی و قضاوت براي زن» و «عدم جواز ورود زنان به مجلس شوریٰ» بيان شده است. اين مجموعه شامل مطالب تفسيري، روائي، فقهي، علمي و اجتماعي بوده و در آن‌ْ به‌مناسبت از ولايت فقيه نيز بحث شده است. اين كتاب كه به‌زبان عربي تأليف شده بود، نظر به اينكه موضوع آن در نوع خود بديع و مبيِّن اشكالات و توهّمات در باب جهاد و قضاوت و حكومت زن مي‌باشد ، توسّط چند تن از فضلاء براي استفاده عموم به فارسي ترجمه گرديد. اهمّ مباحث مندرج در این اثر: • اختلاف قوای ظاهری و باطنی زن و مرد • ادلۀ شرعی و فقهی پیرامون موقعیت زن در زمینه جهاد، قضاوت و حکومت • دلالت اجماع و سیرۀ مسلمین، بر عدم جواز مناصب حکومت و قضاوت برای زن • بحث از ولایت به‌مناسبتِ بحث از حکومت و قضاوت برای زن • روایات داله بر عدم تصدی مناصب حکومت و قضاوت برای زن • ادلۀ ثبوت ولایت فقیه
رساله بدیعه
59و رجوع و تعدّد زوجات و انتساب فرزندان به آن‌ها و اینكه محاسن و عمامه ویژه آنهاست، را ذكر كرده‌اند.
(وَ بِما أَنْفَقُوا) یعنى به سبب آنچه كه مردان در ازدواج با زنان از مهر و نفقه به آن‌ها از مال خود مى‌پردازند.
و سپس قضیه سعد بن ربیع و همسرش و شأن نزول آیه را ذكر مى‌كند و مى‌گوید پس از نزول این آیه قصاص (از شوهر) برداشته شد، سپس مى‌گوید: و در اینجا بین علماء اختلاف است، گفته شده:
بین مرد و زن (زوج و زوجه) هیچ قصاصى در كمتر از قتل نفس نیست اگرچه جراحتى بر او (زن) وارد كند، لكن عقل آن را واجب مى‌شمارد و دیه هست خ و گفته شده: در مورد جرح و قتل قصاص هست ولى در مورد سیلى زدن و مثل آن نه.
(قانِتاتٌ) زنان مطیع و فرمانبر كه حقوق شوهر را بر پا میدارند. (حافِظاتٌ لِلْغَيْبِ) غیب خلاف حضور است یعنى در غیبت و عدم حضور شوهران آنچه را حفظ آن واجب است محفوظ نگه میدارند، اعم از ناموس و خانه‌ها و اموال شوهر.1
تفسیر «دُرّ المنثور» سیوطى
و در تفسیر «دُرّ المنثور» سیوطى در ذیل آیه شریفه: ﴿وَ لا تَتَمَنَّوْا ما فَضَّلَ اللَّهُ بِهِ
- «کشّاف» چاپ اوّل در مصر شرقى، جلد اوّل ص ٢٠٤ و ٢٠٥