رساله بدیعه
تفسیر آیه: الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ وَ بِما أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوالِهِمْ
کتاب شریف «رسالۀ بدیعه» از مکتوبات حضرت علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌اللَه‌سرّه بوده که در این اثر به شرح و تفسير آيه «الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَي النِّسَاء» مبادرت ورزیده و در آن درسهائي استدلالي پیرامون بحث از «فلسفۀ حقوق زن و مرد»، «معنای تساوی حقوق زن و مرد»، «مسئله قضاوت و حکومت زن»، «حدود شرکت زنان در جهاد» مطرح شده و شواهدی از آیات و روایات و قرائن عقلائیه پیرامون «عدم جواز تصدّي مناصب حكومتی و قضاوت براي زن» و «عدم جواز ورود زنان به مجلس شوریٰ» بيان شده است. اين مجموعه شامل مطالب تفسيري، روائي، فقهي، علمي و اجتماعي بوده و در آن‌ْ به‌مناسبت از ولايت فقيه نيز بحث شده است. اين كتاب كه به‌زبان عربي تأليف شده بود، نظر به اينكه موضوع آن در نوع خود بديع و مبيِّن اشكالات و توهّمات در باب جهاد و قضاوت و حكومت زن مي‌باشد ، توسّط چند تن از فضلاء براي استفاده عموم به فارسي ترجمه گرديد. اهمّ مباحث مندرج در این اثر: • اختلاف قوای ظاهری و باطنی زن و مرد • ادلۀ شرعی و فقهی پیرامون موقعیت زن در زمینه جهاد، قضاوت و حکومت • دلالت اجماع و سیرۀ مسلمین، بر عدم جواز مناصب حکومت و قضاوت برای زن • بحث از ولایت به‌مناسبتِ بحث از حکومت و قضاوت برای زن • روایات داله بر عدم تصدی مناصب حکومت و قضاوت برای زن • ادلۀ ثبوت ولایت فقیه
رساله بدیعه
58كه از جانب خداوند متعال داده شده، مى‌باشد نه به غلبه و زور و گردن فرازى و قهر و قدرت.
و در برترى مردان بر زنان، عقل، حزم (دور اندیشى) عزم (تصمیم قاطع)، نیروى جسمانى و سواد نوشتن در اكثر موارد و سواركارى و تیراندازى و اینكه انبیاء و علماء از مردانند و امامت كبرى و صغرى در بین ایشان است و جهاد و اذان و خطبه و اعتكاف و تكبیرات تشریق در فقه أبو حنیفه و قبول شهادت در حد زدن و قصاص و زیادى سهم در ارث و تعصیب در میراث1 و حَمَالَة2 و قَسامه3 و ولایت (حقّ) در نكاح و طلاق
- از جمله مسائلى که در مورد ارث مختصّ فقه اهل تسنن است مسأله عول و تعصيب مى‌باشد.
مسأله عول عبارت است از اينکه اگر اموال متوّفى کمتر از سهميّه‌هاى ورّاث باشد اهل تسنن نقصان را به حساب تمام سهميه‌ها مى‌گذارند. ولى در فقه شيعه از سهميه ورّاثى که دو مرتبه متفاوت در ارثيه دارند (مثلًا زوجه که در صورت داشتن فرزند (يک هشتم) و در صورت نداشتن فرزند (يک چهارم) ما تَرَک ارث خواهد برد) کم نخواهد شد و از سهميه کسانى که يک مرتبه در ارثيه دارند (مثلًا فرزند) برداشته ميشود.
و امّا حکم در مسأله تعصيب به عکس مسأله عول است بدين نحو که اگر سهام ورّاث از مجموعه اموال متوّفى کمتر شود اهل تسنن زيادى ارثيه را به عَصَبه (خويشان پدرى) واگذار مى‌کنند. ولى در فقه شيعه زيادى ارث به همه ورّاث به نسبت قرابت با متوّفى به سهميّه‌ها بر مى‌گردد. و در مسائل ارث غير از اين دو مورد اختلاف قابل توجّهى بين فقه شيعه و فقه اهل تسنن وجود ندارد. و از ائمّه اهل بيت عليهم السّلام بطور متواتر نقل شده است که عول و تعصيب در اسلام نيست و ادلّه‌اى از کتاب خدا و سنّت پيغمبر اکرم از آنها در اين نفى در کتاب‌هاى مفصّل موجود است و چون در فقه شيعه تعصيب وجود ندارد بنابراين از اين‌جهت برترى‌اى براى مردان نسبت به زنان وجود ندارد. و امّا اعتکاف و تکبيرات ايّام تشريق و ولايت در بعضى از موارد در نکاح نيز نزد علماء شيعه بين مرد و زن يکسان است. - «حمالة» متحمل شدن (قبول ديه و يا ساير احکام وارده) جرائمى است که از روى سهو و خطا بعضى از ارحام نزديک مرد، مرتکب مى‌شوند. (مترجم
- «قسامة» شاهد واقع شدن در مورد قتل، که شهادت به قَسَم ٥٠ مرد لازم است تا قتلى عمدى ثابت شود.
و در قتل خطاء ٢٥ مرد (در صورتى که شاهد عادلى نباشد که بر قتل شهادت دهد قسم‌هائى است که اولياء مقتول براى اثبات قتل اداء مى‌کنند و در قتل عمدى عبارت است از پنجاه قسم و در قتل خطاء بيست و پنج قسم). (مترجم)
- از جمله مسائلى که در مورد ارث مختصّ فقه اهل تسنن است مسأله عول و تعصيب مى‌باشد.