
رساله بدیعه
تفسیر آیه: الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ وَ بِما أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوالِهِمْ
کتاب شریف «رسالۀ بدیعه» از مکتوبات حضرت علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه بوده که در این اثر به شرح و تفسير آيه «الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَي النِّسَاء» مبادرت ورزیده و در آن درسهائي استدلالي پیرامون بحث از «فلسفۀ حقوق زن و مرد»، «معنای تساوی حقوق زن و مرد»، «مسئله قضاوت و حکومت زن»، «حدود شرکت زنان در جهاد» مطرح شده و شواهدی از آیات و روایات و قرائن عقلائیه پیرامون «عدم جواز تصدّي مناصب حكومتی و قضاوت براي زن» و «عدم جواز ورود زنان به مجلس شوریٰ» بيان شده است. اين مجموعه شامل مطالب تفسيري، روائي، فقهي، علمي و اجتماعي بوده و در آنْ بهمناسبت از ولايت فقيه نيز بحث شده است. اين كتاب كه بهزبان عربي تأليف شده بود، نظر به اينكه موضوع آن در نوع خود بديع و مبيِّن اشكالات و توهّمات در باب جهاد و قضاوت و حكومت زن ميباشد ، توسّط چند تن از فضلاء براي استفاده عموم به فارسي ترجمه گرديد. اهمّ مباحث مندرج در این اثر: • اختلاف قوای ظاهری و باطنی زن و مرد • ادلۀ شرعی و فقهی پیرامون موقعیت زن در زمینه جهاد، قضاوت و حکومت • دلالت اجماع و سیرۀ مسلمین، بر عدم جواز مناصب حکومت و قضاوت برای زن • بحث از ولایت بهمناسبتِ بحث از حکومت و قضاوت برای زن • روایات داله بر عدم تصدی مناصب حکومت و قضاوت برای زن • ادلۀ ثبوت ولایت فقیه
رساله بدیعه
57زن باشد، چنانكه خداوند متعال مىفرماید: وَ لِلرِّجالِ عَلَيْهِنَّ دَرَجَةٌ: «براى مردان نسبت به زنان مزیتى است.»
سپس حدیث مرد انصارى را كه بصورت زن خود سیلى زد و شأن نزول آیه را در این باره از بصرى نقل مىكند.
و بعد روایت ابو هریره را درباره «بهترین زنان كسى است كه ...» كه ما از «مجمع البیان» نقل كردیم ذكر مىكند.
سپس در معنى «قانِتاتٌ حافِظاتٌ لِلْغَيْبِ» مانند آنچه را كه طبرى در «جامع البیان» نوشته است بیان مىكند.
و بعد حدیثى را از امام أحمد حنبل از یحیى بن اسحاق از ابن لهیعه از عبد الله بن أبى جعفر نقل مىكند كه ابن قارظ خبر مىدهد كه عبد الرّحمن بن عوف گفت: رسول اكرم صلّى الله علیه و آله و سلّم فرمود: هنگامى که زن نمازهاى پنجگانه خود را بجا آورد، و ماه رمضان را روزه بدارد، و ناموس خود و شوهر را حفظ كند و از شوهرش اطاعت كند، به او خطاب میشود: از هر درى كه میخواهى به بهشت داخل شو.1
تفسیر «كشّاف» زمخشرى
و در تفسیر «كشّاف» زمخشرى مىنویسد: (الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ) یعنى مردان با امر و نهى خود زنان را قیمومیت و سرپرستى مىكنند، چنانكه حكّام و زمامداران رعایا را، و از این رو قُوَّم (جمع قوّام: سیاستمدار و مدبّر) نامیده مىشوند، و ضمیر «هُمْ» در (بَعْضَهُمْ) هم براى مردان است و هم براى زنان، یعنى مردان بر زنان سیطره (احاطه توأم با قدرت) و تسلّط دارند بواسطه برترىاى كه خداوند به بعضى از ایشان (مردان) نسبت به بعض دیگر (زنان) داده است، و این مطلب خود دلیلى است كه شایستگى «ولایت و سرپرستى» فقط به فضل و برترىاى
- «تفسير ابن کثير» چاپ دار الفکر، جلد دوّم ص ٢٧٥ تا ص ٢٧٧
