رساله بدیعه
تفسیر آیه: الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ وَ بِما أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوالِهِمْ
کتاب شریف «رسالۀ بدیعه» از مکتوبات حضرت علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌اللَه‌سرّه بوده که در این اثر به شرح و تفسير آيه «الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَي النِّسَاء» مبادرت ورزیده و در آن درسهائي استدلالي پیرامون بحث از «فلسفۀ حقوق زن و مرد»، «معنای تساوی حقوق زن و مرد»، «مسئله قضاوت و حکومت زن»، «حدود شرکت زنان در جهاد» مطرح شده و شواهدی از آیات و روایات و قرائن عقلائیه پیرامون «عدم جواز تصدّي مناصب حكومتی و قضاوت براي زن» و «عدم جواز ورود زنان به مجلس شوریٰ» بيان شده است. اين مجموعه شامل مطالب تفسيري، روائي، فقهي، علمي و اجتماعي بوده و در آن‌ْ به‌مناسبت از ولايت فقيه نيز بحث شده است. اين كتاب كه به‌زبان عربي تأليف شده بود، نظر به اينكه موضوع آن در نوع خود بديع و مبيِّن اشكالات و توهّمات در باب جهاد و قضاوت و حكومت زن مي‌باشد ، توسّط چند تن از فضلاء براي استفاده عموم به فارسي ترجمه گرديد. اهمّ مباحث مندرج در این اثر: • اختلاف قوای ظاهری و باطنی زن و مرد • ادلۀ شرعی و فقهی پیرامون موقعیت زن در زمینه جهاد، قضاوت و حکومت • دلالت اجماع و سیرۀ مسلمین، بر عدم جواز مناصب حکومت و قضاوت برای زن • بحث از ولایت به‌مناسبتِ بحث از حکومت و قضاوت برای زن • روایات داله بر عدم تصدی مناصب حکومت و قضاوت برای زن • ادلۀ ثبوت ولایت فقیه
رساله بدیعه
55روایت شده است، سؤال شد برترى مردان بر زنان چیست؟ فرمود: همانند مزیت آب بر زمین، که زمین به آب زنده مى‌شود و به‌واسطه مردان زنان حیات مى گیرند، و اگر مردان نبودند زنان خلق نمى شدند، سپس این آیه را تلاوت كرد و پس از آن فرمود: آیا نمى نگرى بر زنان که چگونه حیض مى شوند و از آن ناپاكى عبادت ممكن شان نیست، و مردان را چنین حالتى عارض نمى گردد.1
«منهج الصّادقین» فتح الله كاشانى
و در «منهج الصّادقین» فتح الله كاشانى به آنچه كه از تفسیر «صافى» نقل كردیم اكتفا نموده و روایات وارده را نقل نكرده است.2
تفسیر «برهان»
و در تفسیر «برهان» آنچه را كه فیض در «صافى» از روایات آورده است ذكر كرده و روایات دیگرى كه در این مورد وارد است به آن اضافه نموده است.3
تفسیر «جواهر» طنطاوى
و در تفسیر «جواهر» طنطاوى مى گوید: «الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ» یعنى مردان چون زمامدارانند و زنان چون رعیت (ملّت و مردم).4
«جامع البیان عن تأویل القرآن» طبرى
و در «جامع البیان عن تأویل القرآن» طبرى در تفسیر آیه مى گوید: و این برترى را خداوند تبارك و تعالى به مردان نسبت به زنان داده است، و به همین جهت مردان قیم و مدبّر بر زنان شده‌اند، و در آن امور زنان كه خداوند به آنان (مردان) سپرده است امرشان نسبت به زنان نافذ است؛ سپس حكایت سیلى زدن مرد انصارى به صورت زنش را كه به شش سند از قتاده و حسن و ابن جریج و سُدّى روایت شده به همان نحو كه ما در اینجا از مجمع البیان نقل كردیم آورده است.
- «تفسير صافى» طبع اسلاميّه سنه ١٣٨٤، جلد اوّل ص ٣٥٣
- «المنهج» چاپ سنگى سال ١٢٩٦، جلد اوّل، ص ٣٨١
- «برهان» چاپ سنگى سال ١٢٩٥، جلد اوّل، ص ٢٢٦
- «جواهر» چاپ مصر سال ١٣٥٠، جلد سوّم، ص ٣٩