رساله بدیعه
تفسیر آیه: الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ وَ بِما أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوالِهِمْ
کتاب شریف «رسالۀ بدیعه» از مکتوبات حضرت علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌اللَه‌سرّه بوده که در این اثر به شرح و تفسير آيه «الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَي النِّسَاء» مبادرت ورزیده و در آن درسهائي استدلالي پیرامون بحث از «فلسفۀ حقوق زن و مرد»، «معنای تساوی حقوق زن و مرد»، «مسئله قضاوت و حکومت زن»، «حدود شرکت زنان در جهاد» مطرح شده و شواهدی از آیات و روایات و قرائن عقلائیه پیرامون «عدم جواز تصدّي مناصب حكومتی و قضاوت براي زن» و «عدم جواز ورود زنان به مجلس شوریٰ» بيان شده است. اين مجموعه شامل مطالب تفسيري، روائي، فقهي، علمي و اجتماعي بوده و در آن‌ْ به‌مناسبت از ولايت فقيه نيز بحث شده است. اين كتاب كه به‌زبان عربي تأليف شده بود، نظر به اينكه موضوع آن در نوع خود بديع و مبيِّن اشكالات و توهّمات در باب جهاد و قضاوت و حكومت زن مي‌باشد ، توسّط چند تن از فضلاء براي استفاده عموم به فارسي ترجمه گرديد. اهمّ مباحث مندرج در این اثر: • اختلاف قوای ظاهری و باطنی زن و مرد • ادلۀ شرعی و فقهی پیرامون موقعیت زن در زمینه جهاد، قضاوت و حکومت • دلالت اجماع و سیرۀ مسلمین، بر عدم جواز مناصب حکومت و قضاوت برای زن • بحث از ولایت به‌مناسبتِ بحث از حکومت و قضاوت برای زن • روایات داله بر عدم تصدی مناصب حکومت و قضاوت برای زن • ادلۀ ثبوت ولایت فقیه
رساله بدیعه
50و در «لسان العرب» از ابن برّى نقل شده كه گوید: گاهى «قیام» به معنى محافظت و اصلاح مى‌آید و به این معنى است آیه شریفه: الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ، و آیه شریفه: إِلَّا ما دُمْتَ عَلَيْهِ قائِماً: یعنى «مادامى كه بر آنها مواظب و محافظ باشى».
و در «تاج العروس» آمده كه ابن اثیر گفته: «الْقَوْمَ» در اصل مصدر «قَامَ» است و سپس در استعمال براى مردان (نسبت به زنان) غلبه پیدا كرد و مردان بدان نامیده شدند زیرا كه آنها ﴿قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ﴾ هستند در امورى كه اقامه و انجام آن در شأن زنان نیست.
و «جوهرى» گفته: و به همین معنى است مضمون آیه شریفه: لا يَسْخَرْ قَوْمٌ مِنْ قَوْمٍ، یعنى «جایز نیست دسته و گروهى گروه دیگر را به مسخره بگیرند» و سپس مى فرماید وَ لا نِساءٌ مِنْ نِساءٍ» و همچنین طایفه زنان نیز نباید همدیگر را استهزاء كنند. و اگر «نساء ـ زنان» داخل در «قوم» بودند دیگر لزومى نداشت خداوند ﴿وَ لا نِساءٌ مِنْ نِساءٍ﴾ بگوید و به زن هم قیمه گفته میشود، و قیمِ زن همسر اوست (مطابق بعضى از كتابهاى لغت) زیرا امور و ما یحتاج او را قیمومیت میكند و انجام میدهد.
و «فَرّاء» گفته: اصل قَیم قَوْیمْ بر وزن فَعْیل است، زیرا در ادبیات عرب لغتى بر وزن فَیعِلْ نیامده است.
و «سیبویه» گفته است: قَیم بر وزن فَیعِلْ است و اصل آن قَیوِم بوده است و قَوّام به متكفّل امور مى گویند.
و همچنین در «تاج العروس» مطلبى را از ابن برّى نقل كرده كه در «لسان العرب» آورده است و ما قبلًا آن را متذكّر شدیم.
گفتار مفسّرین در مورد آیه
و اما گفتار مفسّرین در مورد آیه
﴿الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ وَ بِما أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوالِهِمْ فَالصَّالِحاتُ قانِتاتٌ حافِظاتٌ لِلْغَيْبِ بِما حَفِظَ اللَّهُ ...».