رساله بدیعه

 و مالك اشتر در وقتى كه عایشه در مكّه بود، نامه‌اى از مدینه به وى نوشت:

 تو زوجه پیامبر خدائى صلّى الله علیه و آله و سلّم، خداوند ترا امر كرد در خانه بنشینى، اگر فرمان خدا را اطاعت كنى، البتّه كه خیر تو در آن خواهد بود، و اگر بخواهى عصاى خود را بردارى، حجاب از خویش بیفكنى، و موهاى خود را بر مردم آشكار كنى، با تو خواهم جنگید، تا تو را به خانه ات و جائى كه خدا بر تو مى‌پسندد، باز گردانم.¹

 و امیرالمؤمنین علیه السّلام پس از جنگ جَمَل نزد وى رفت، و با چوب برهودج او زد و فرمود: «اى حمیراء! آیا پیامبر تو را به این كار امر نمود؟ آیا فرمان نداد كه در خانه بنشینى؟ به خدا با تو بى‌انصافى كردند كسانى كه تو را از خانه بیرون كشیدند و زنان خود را در خانه نگهداشتند درحالیكه تو را آشكار ساختند».²

 و پیش از این گفته شد، كه ابابَكره بر عدم جواز خروج عایشه به گفته پیغمبر صلّى الله علیه و آله و سلّم استدلال كرد، كه: لَنْ یفْلِحَ قَوْمٌ وَلَّوْا أَمْرَهُمْ امْرَأةً «ملّتى كه زمام كار خود را به دست زنى بسپارد رستگار نخواهد شد».

 حتّى عبدالله بن عمر نیز وى را بر این كار ملامت كرد؛ و عایشه با همه فصاحت بیان، جوابى نداشت و به وى پاسخ نداد كه براى اصلاح میان امّت محمّد صلّى الله علیه و آله و سلّم بیرون شدم. و نگفت كه وجوب ماندن در خانه مختصّ است به وقتى كه بیرون آمدن زن از خانه، مصلحتى اقوى از مصلحت خانه نشینى نداشته باشد. و نیز پاسخ نداد كه به فریاد مظلومان رسیدن و جهاد نزد خدا از حجاب بالاتر است.

 در اینجا بحث ما پیرامون حكومت، قضاوت و ولایت زن به پایان میرسد.

 و محصَّل كلام آنكه: هر كس در مسائل فكرى و اجتماعى خبرگى داشته باشد، و دلش به نور فقه و احكام الهى روشن شده و به سیره و سنّت پیامبر