رساله بدیعه

و عاقل‌تر و مؤمن ترند، كه حكم قرار در خانه و عدم تصدّى حكومت و ولایت براى زنان پیامبر صلّى الله علیه و آله و سلّم و مختصّ به آنان باشد؟ مضافاً بر اینكه مى‌بینیم كه در خانه ماندن در موارد عدیده مثل عدم جهاد و جماعت، تشییع جنازه و ...، كه لازمه در خانه ماندن است، مختصّ به زنان پیغمبر صلّى الله علیه و آله و سلّم نبوده، بلكه براى همه زنان جعل شده است.

 علاوه بر تمامى اینها چه در زمان نبىّ اكرم صلّى الله علیه و آله و سلّم و چه در زمان خلفاء حتّى یك مورد هم نیافتیم، كه زنى امر به خروج از خانه و تصدّى حكومت، ریاست و قضاوت شده باشد. و عایشه چون به جنگ أمیر المؤمنین علیه السّلام آمد، در همان زمان مورد مؤاخذه و ملامت و تخطئه واقع گشت، چه برسد به نسلهاى بعدى، آنهم نه به خاطر جنگ با أمیر المؤمنین علیه السّلام، بلكه براى خروج از خانه كه براى زن جائز نیست، مورد شماتت قرار میگیرد.

تكیه أمیر المؤمنین و صحابه در توبیخ عایشه براین كه چون زن است نباید خروج كند

 أمیر المؤمنین علیه السّلام ـ چنانچه در «جمهرة رسائل العرب» مذكور است و از «الامامة و السیاسة» نقل شده ـ به عایشه نامه‌اى مینویسد و میفرماید:

 «امّا بعد تو در حالى كه خدا و رسول را به خشم آوردى از خانه بیرون شدى، و چیزى را میجوئى كه از تو برداشته شده، زنان را با جنگ و اصلاح بین مردم چكار؟ آیا تو طلب خون عثمانى میكنى؟ قَسَم به جان خودم آنكس كه ترا هدف تیر بلا قرار داده، و به این گناه بزرگ وادار كرده، گناهش بزرگتر است از قاتلان عثمان. تو خشمگین نشدى، مگر آنكه خشم دیگران را برانگیختى! و به هیجان نیامدى مگر آنكه دیگران را به هیجان آوردى، از خدا بترس و به خانه ات بازگرد».¹

 و عایشه با همه تیزهوشى و زرنگى، پاسخى نداشت كه براى علىّ علیه السّلام بنویسد جز آنكه به وى نوشت: «كار از عتاب و سرزنش بالاتر است و السّلام».²

 و امّ المؤمنین أُمّ سَلَمه به وى نامه نوشت و با آیات قرآن با وى احتجاج كرد، و به او ثابت نموده كه بر او لازم است كه در خانه بنشیند، چنانچه در «جمهره رسائل عرب» به نقل از شرح «نهج‌البلاغه» ابن ابى‌الحدید و «عقد الفرید» و «الامامة و السّیاسة» مذكور