رساله بدیعه
تفسیر آیه: الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ وَ بِما أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوالِهِمْ
کتاب شریف «رسالۀ بدیعه» از مکتوبات حضرت علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌اللَه‌سرّه بوده که در این اثر به شرح و تفسير آيه «الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَي النِّسَاء» مبادرت ورزیده و در آن درسهائي استدلالي پیرامون بحث از «فلسفۀ حقوق زن و مرد»، «معنای تساوی حقوق زن و مرد»، «مسئله قضاوت و حکومت زن»، «حدود شرکت زنان در جهاد» مطرح شده و شواهدی از آیات و روایات و قرائن عقلائیه پیرامون «عدم جواز تصدّي مناصب حكومتی و قضاوت براي زن» و «عدم جواز ورود زنان به مجلس شوریٰ» بيان شده است. اين مجموعه شامل مطالب تفسيري، روائي، فقهي، علمي و اجتماعي بوده و در آن‌ْ به‌مناسبت از ولايت فقيه نيز بحث شده است. اين كتاب كه به‌زبان عربي تأليف شده بود، نظر به اينكه موضوع آن در نوع خود بديع و مبيِّن اشكالات و توهّمات در باب جهاد و قضاوت و حكومت زن مي‌باشد ، توسّط چند تن از فضلاء براي استفاده عموم به فارسي ترجمه گرديد. اهمّ مباحث مندرج در این اثر: • اختلاف قوای ظاهری و باطنی زن و مرد • ادلۀ شرعی و فقهی پیرامون موقعیت زن در زمینه جهاد، قضاوت و حکومت • دلالت اجماع و سیرۀ مسلمین، بر عدم جواز مناصب حکومت و قضاوت برای زن • بحث از ولایت به‌مناسبتِ بحث از حکومت و قضاوت برای زن • روایات داله بر عدم تصدی مناصب حکومت و قضاوت برای زن • ادلۀ ثبوت ولایت فقیه
رساله بدیعه
214حضرت فرمود: «زنان از اداى مقصود در سخن ناتوانند و عورت و ناموس مرد مى‌باشند، با دعوت آنان به سكوت، نارسائى كلامشان، و با جاى دادن آنها در منازل، عفّت آنها را حفظ و نگاهدارى کنید».1
امیر مؤمنان علیه السّلام در وصیتش به امام حسن مجتبى علیه السّلام در «نهج‌البلاغه» میفرماید: «چشمان زنان را با پوشش حجاب از دیدن نامحرمان محفوظ بدار كه شدّت حجاب پاكى آنها را بهتر محفوظ میدارد. و بیرون رفتن آنان از منزل، پر خطرتر از وارد كردن مرد نامطمئن به خانه نمى‌باشد. و اگر میتوانى كارى كنى كه جز تو كسى را نشناسند، البتّه انجام بده».2
و در این مطلب گفتار خداى عزّوجلّ كافى است كه در مقام بیان حوریان بهشتى و تعریف و تمجید آنها میفرماید: حُورٌ مَقْصُوراتٌ فِي الْخِيامِ. (سوره الرحمّن (٥٥) آيه ٧٢) چون خیام جمع خیمه است و آن به معناى چادرى است كه بر روى زمین برپا میكنند؛ و مراد از مَقْصُوراتٌ فِي الْخِيامِ آنستكه آنها پرده نشینند و مصون و محفوظ بوده و از خودنمائى و جلوه گرى براى همه كس خوددارى میكنند؛ و این تفسیر از جماعتى كه از جمله آنان ابن عبّاس و أبوالعالیه میباشند نقل شده است؛ و از مجاهد و ربیع در تفسیر این آیه چنین وارد شده است كه مراد از مقصورات: اقتصار نظر آنهاست بر شوهرهایشان و هیچگاه نظر به غیر آنان ندارند؛ این تفسیر در «مجمع البیان» ذكر شده است و این تمجید و تحسین دلالت دارد بر آنكه بزرگترین حسن و نیكوئى براى زن و عالى‌ترین تمجید براى او همانا پرده‌نشینى و حجاب و عفّت و تستّر و دورى از
- «امالى» ج ٢ ص ١٩٧ چاپ نجف اشرف. و سيوطى در «جامع صغير» (باب همزه ج ١، ص ٩٨ از طبع چهارم) از کتاب ضعفاء عقيلى از أنس از رسول خدا صلّى الله عليه و آله و سلّم روايت کرده است که: آن حضرت فرمودند: إنَّ مِنَ النِّساء عَيًّا وَ عَوْرَه فَکفُّوا عَيَّهُنَّ بِالسّکوت و وَارُوا عَوراتَهُنَّ بِالبُيوتِ. (مؤلف)
- «نهج البلاغه» ج ٢ باب کتب ص ٥٦ چاپ مصر- عبده.