رساله بدیعه
تفسیر آیه: الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ وَ بِما أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوالِهِمْ
کتاب شریف «رسالۀ بدیعه» از مکتوبات حضرت علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌اللَه‌سرّه بوده که در این اثر به شرح و تفسير آيه «الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَي النِّسَاء» مبادرت ورزیده و در آن درسهائي استدلالي پیرامون بحث از «فلسفۀ حقوق زن و مرد»، «معنای تساوی حقوق زن و مرد»، «مسئله قضاوت و حکومت زن»، «حدود شرکت زنان در جهاد» مطرح شده و شواهدی از آیات و روایات و قرائن عقلائیه پیرامون «عدم جواز تصدّي مناصب حكومتی و قضاوت براي زن» و «عدم جواز ورود زنان به مجلس شوریٰ» بيان شده است. اين مجموعه شامل مطالب تفسيري، روائي، فقهي، علمي و اجتماعي بوده و در آن‌ْ به‌مناسبت از ولايت فقيه نيز بحث شده است. اين كتاب كه به‌زبان عربي تأليف شده بود، نظر به اينكه موضوع آن در نوع خود بديع و مبيِّن اشكالات و توهّمات در باب جهاد و قضاوت و حكومت زن مي‌باشد ، توسّط چند تن از فضلاء براي استفاده عموم به فارسي ترجمه گرديد. اهمّ مباحث مندرج در این اثر: • اختلاف قوای ظاهری و باطنی زن و مرد • ادلۀ شرعی و فقهی پیرامون موقعیت زن در زمینه جهاد، قضاوت و حکومت • دلالت اجماع و سیرۀ مسلمین، بر عدم جواز مناصب حکومت و قضاوت برای زن • بحث از ولایت به‌مناسبتِ بحث از حکومت و قضاوت برای زن • روایات داله بر عدم تصدی مناصب حکومت و قضاوت برای زن • ادلۀ ثبوت ولایت فقیه
رساله بدیعه
212یكدیگر پاسش دهند. و از این رو قیومیت وى را ـ آنهم نه فقط براى استمتاع، بلكه در همه امور مهمّ ـ بدست مرد سپرده است.
روایاتى وارد است كه نوافل زن، مثل اعتكاف، روزه، حجّ و عمره، بى‌اجازه شوهر جائز نیست1. و قَسَم و نذر و عهد او نیز با اجازه شوهر باید باشد. و از خانه جز با اجازه شوهر نباید بیرون برود.
و این روایات بسیار زیاد است، و در فقه از خاصّه و عامّه به‌طور متفرّق در ابواب مختلف وارد شده، بطورى‌كه میتوان تبعیت زن را از همسر در این امور و امثال آن در این روایات به‌طور یقین، و قیومیت مرد را بر وى اجمالًا از این روایات استفاده كرد.
پیامبر اسلام صلّى الله علیه و آله و سلّم در وصیتى به امیرالمؤمنین علیهما السّلام فرمودند: «یا علىّ زن روزه مستحبّى جز با اجازه شوهر نمى‌تواند بگیرد».2
و امام چهارم حضرت سجّاد امام زین‌العابدین علیه السّلام در پاسخ زُهرى3 در اقسام روزه فرمود: «اقسام روزه عبارت است از: واجب، حرام، مستحب، مكروه، مأذون و غیره. پرسید: روزه مأذون چیست؟ حضرت فرمود: روزه مستحبّى زن كه
- روايتى در مورد لازم بودن اجازه شوهر در نمازهاى نافله زن نيافتيم. ظاهراً اجازه لازم نيست. مگر جائيکه حقّ شوهر با نماز نافله تضييع شود
- «من لا يحضره الفقيه» باب نوادر ص ٣٦٧ چاپ کتابفروشى صدوق
- زُهْرى- به ضمّ زاء و سکون هاء- اسمش أبو بکر محمّد بن مسلم بن عبيد الله بن عبد الله بن حارث بن شهاب بن زهره بن کلاب است، وى دانشمندى معروف و اهل مدينه و تابعى است. وى صحبت ده نفر از صحابه پيغمبر را درک کرده و علماء اهل تسنّن او را ستوده، و بسيار مدح نموده‌اند. گفته شده: علم فقهاء هفتگانه را در حفظ داشت و بسيارى از علماء حديث از وى روايت کرده‌اند. و امّا علماء شيعه بعضى او را ستوده و بعضى مذمّت کرده‌اند «الکنى و الالقاب» ج ٢، ص ٢٧ چاپ صيدا. و در «سفينه البحار» ج ١، ص ٥٧٣ مفصّل احوالات او را آورده است.