رساله بدیعه
تفسیر آیه: الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ وَ بِما أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوالِهِمْ
کتاب شریف «رسالۀ بدیعه» از مکتوبات حضرت علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌اللَه‌سرّه بوده که در این اثر به شرح و تفسير آيه «الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَي النِّسَاء» مبادرت ورزیده و در آن درسهائي استدلالي پیرامون بحث از «فلسفۀ حقوق زن و مرد»، «معنای تساوی حقوق زن و مرد»، «مسئله قضاوت و حکومت زن»، «حدود شرکت زنان در جهاد» مطرح شده و شواهدی از آیات و روایات و قرائن عقلائیه پیرامون «عدم جواز تصدّي مناصب حكومتی و قضاوت براي زن» و «عدم جواز ورود زنان به مجلس شوریٰ» بيان شده است. اين مجموعه شامل مطالب تفسيري، روائي، فقهي، علمي و اجتماعي بوده و در آن‌ْ به‌مناسبت از ولايت فقيه نيز بحث شده است. اين كتاب كه به‌زبان عربي تأليف شده بود، نظر به اينكه موضوع آن در نوع خود بديع و مبيِّن اشكالات و توهّمات در باب جهاد و قضاوت و حكومت زن مي‌باشد ، توسّط چند تن از فضلاء براي استفاده عموم به فارسي ترجمه گرديد. اهمّ مباحث مندرج در این اثر: • اختلاف قوای ظاهری و باطنی زن و مرد • ادلۀ شرعی و فقهی پیرامون موقعیت زن در زمینه جهاد، قضاوت و حکومت • دلالت اجماع و سیرۀ مسلمین، بر عدم جواز مناصب حکومت و قضاوت برای زن • بحث از ولایت به‌مناسبتِ بحث از حکومت و قضاوت برای زن • روایات داله بر عدم تصدی مناصب حکومت و قضاوت برای زن • ادلۀ ثبوت ولایت فقیه
رساله بدیعه
209چهار پا بودید. که با بانگ او جمع شدید و با کشته شدنش فرار نمودید».1
و دیگر كلام امیرالمؤمنین علیه السّلام است: «بهترین صفت زنان همان بدترین صفات مردان است. همانند كبر و ترس و بخل. زن اگر متكبّر باشد، مرد اجنبى بر خود نمى‌پذیرد. و اگر بخیل باشد، مال خود و شوهر را حفظ میكند. و اگر ترسو باشد از هر چیزى كه به آبروى او لطمه زند كناره گیرى مى‌نماید».2
و از آن‌جمله كلام آن حضرت علیه السّلام است كه در وقتى كه لشكرى را براى جنگ بسیج مى‌نمود ایراد كرده میفرماید:
«در طول جنگ تا میتوانید از یاد زنان خوددارى کنید».
سید رضى (ره) در معنى این عبارت میگوید: از یاد زنان و آمیزش با آنان خوددارى كنید، كه این مطلب بازوى مردانگى را سست میكند و اراده نیرومند را ضعیف میسازد، و نیروى دویدن را در هم مى‌شكند، و از دورنگرى و قدرت در جنگ مى‌كاهد. و هر كس از چیزى خود را نگهدارد، لفظ أَعْذَبَ عَنْهُ درباره‌اش گفته میشود. و عذوب و عاذب، یعنى كسى كه از خوردن و نوشیدن خوددارى مى‌نماید.3
نگارنده: جائى كه یاد آورى و ذكر زنان، و برخورد با آنان در جنگ موجب سستى عزم و گسیختگى امور خواهد شد، پس چگونه میتوان توقّع داشت، كه امور مملكت و نظام اجتماع با در دست گرفتن زنان، حكومت و قضاوت را ـ كه دو ركن مهمّ از اركان سیاست مملكت است ـ آشفتگى پیدا نكند. در صورتى‌كه كه حاكم و قاضى باید داراى احساساتى قوى، و ایمانى نیرومند، و منطقى استوار باشد. و در غیر این‌صورت شیرازه حكومت اسلامى از هم گسیخته و به بربریت قرون وسطى،
- «نهج‌البلاغه» ج ١ باب خطب خطبه ١٣ ص ٤٤ از چاپ مصر، با پاورقى محمّد عبده.
- «نهج‌البلاغه» ج ١ ص ١٨٨.
- «نهج‌البلاغه» ج ٢ باب حکم فقره هفتم پس از حکمت ٢٦٠ ص ١٩٦ چاپ مصر.