رساله بدیعه

بودیم که کارى به آنها نداشته‌ باشیم، و حال آنكه مشرك بودند. و همانا در جاهلیت فردى از ما زنى را با سنگ یا چوب میزد و همواره خودش و بازماندگانش مورد شماتت واقع میشدند».¹

 و از آنجمله در «نهج‌البلاغه» امام علیه السّلام عایشه را بواسطه بر شتر نشستن و به جنگ جَمَل رفتن شماتت میكند، و وى را به كینه‌اى خاصّ كه به حضرتش داشته نسبت میدهد، مضافاً به اینكه در این خطبه درباره رأى زنان مطالبى بیان شده است، و زنان هر كجا باشند چون زن هستند، این فكر زنانه با آنها است.

 امام فرمود: «امّا فلانه (عایشه) سستى فکر و رأى زنان، و كینه‌اى كه چون كوره آهنگر در سینه‌اش مشتعل شده بر وى عارض گشته است. و اگر او را دعوت میكردند كه آنچه با من كرد با دیگرى كند، هرگز نمى‌پذیرفت. ولى با این همه حرمت اوّلیه او (همسرى پیامبر) را رعایت میكنم، و حساب او را به خدا واگذار مى‌نمایم، كه هر كه را بخواهد عفو، و هر كه را بخواهد عذاب خواهد كرد».²

 امام علیه السّلام بعد از جنگ جمل خطبه خواند، و در خطبه مذكور كه در نهج‌البلاغه آمده میفرماید: «اى مردم! زنان، ایمانشان ناقص، و نصیبشان اندك، و عقلشان نقصان دارد. امّا نقصان ایمان آنها، همان است كه در ایام حیض، نماز نتوانند خواند، و امّا نقصان نصیبشان این است كه میراث آنها نصف مردان است. و امّا نقصان عقلشان این است كه شهادت دو زن به اندازه یك مرد است. از بدانشان بپرهیزید، و از خوبانشان برحذر باشید. در خوبى‌ها اطاعتشان مكنید، تا در بدیها به شما طمع نورزند.»³

 شیخ محمّد عبده در شرح قول امام: «در خوبیها از آنان اطاعت نكنید» گوید: