رساله بدیعه
تفسیر آیه: الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ وَ بِما أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوالِهِمْ
کتاب شریف «رسالۀ بدیعه» از مکتوبات حضرت علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌اللَه‌سرّه بوده که در این اثر به شرح و تفسير آيه «الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَي النِّسَاء» مبادرت ورزیده و در آن درسهائي استدلالي پیرامون بحث از «فلسفۀ حقوق زن و مرد»، «معنای تساوی حقوق زن و مرد»، «مسئله قضاوت و حکومت زن»، «حدود شرکت زنان در جهاد» مطرح شده و شواهدی از آیات و روایات و قرائن عقلائیه پیرامون «عدم جواز تصدّي مناصب حكومتی و قضاوت براي زن» و «عدم جواز ورود زنان به مجلس شوریٰ» بيان شده است. اين مجموعه شامل مطالب تفسيري، روائي، فقهي، علمي و اجتماعي بوده و در آن‌ْ به‌مناسبت از ولايت فقيه نيز بحث شده است. اين كتاب كه به‌زبان عربي تأليف شده بود، نظر به اينكه موضوع آن در نوع خود بديع و مبيِّن اشكالات و توهّمات در باب جهاد و قضاوت و حكومت زن مي‌باشد ، توسّط چند تن از فضلاء براي استفاده عموم به فارسي ترجمه گرديد. اهمّ مباحث مندرج در این اثر: • اختلاف قوای ظاهری و باطنی زن و مرد • ادلۀ شرعی و فقهی پیرامون موقعیت زن در زمینه جهاد، قضاوت و حکومت • دلالت اجماع و سیرۀ مسلمین، بر عدم جواز مناصب حکومت و قضاوت برای زن • بحث از ولایت به‌مناسبتِ بحث از حکومت و قضاوت برای زن • روایات داله بر عدم تصدی مناصب حکومت و قضاوت برای زن • ادلۀ ثبوت ولایت فقیه
رساله بدیعه
201این روایت به الفاظ و عبارات مختلف نقل شده است. و به اینصورت نیز آمده: «قومى که زن تكیه گاه و متولّى امور آنها باشد، هرگز رستگار و موّفق نخواهد بود». و در «تحف العقول»1 به عین این روایت را نقل كرده. ولى در «بحار» وقتى كه از «تحف العقول» نقل میكند، بجاى لفظ «أسنَدوا» لفظ «أسدَوْا» را آورده است.2
در «نهایه» ابن اثیر در مادّه «قیم» حدیث را به این صورت نقل نموده: «قومى که قیم آنها زن است، رستگارى نخواهد دید».3
و در حاشیه «نهایه» از هروى و «لسان» بجاى لفظ «قیمهم» لفظ «قیمتهم» آمده است.4
و در «جواهر» مذكور است: «روى صلاح و سعادت نبیند آن قومى كه زن ولىّ آنها باشد».5
و در «مستند» است: «به صلاح نرسد قومى كه زنى ولىّ آنها باشد».67 ناگفته نماند كه این حدیث نزد عامّه مشهور و مستفیض است، و آن را در كتب تفسیر و حدیث و تاریخ و سیره خود آورده‌اند.
- «تحف‌العقول» چاپ حيدرى ص ٣٥.
- «بحارالانوار» چاپ جديد ج ٧٧ ص ١٣٨.
- «نهايه» ج ٤ ص ١٣٥.
- «نهايه» ج ٤ ص ١٣٥.
- «جواهر» کتاب «قضاء» ص ٢ چاپ ملفّق.
- «مستند» ج ٢ کتاب «قضاء» ص ٥١٩.
- در «کنز العمّال» ج ٦، ص ١١ (حديث ٩٤) اين خبر را به بخارى نسبت ميدهد. همچنين ترمذى، ابن‌ماجه، احمد حنبل نيز روايت کرده‌اند و تمامى آنها از ابى‌بکره نقل نموده‌اند که پيغمبر فرمود: «رستگار نخواهد شد قومى که کارش را به دست زن بسپارد». و نيز در ج ٦ ص ١٥ (حديث ١٣٧) به ابى شيبه نسبت داده که اين روايت را از ابى بکره نقل کرده است.