رساله بدیعه

خلق گردیده است.

 و این روحیه اثر پذیرى با آنچه كه نیازمند به اعمال قوّه و اثرگذارى در كارهاى طاقت فرسا و برخوردهاى اجتماعى است، مثل حكومت و قضاوت، منافات دارد. و وصیت أمیرمؤمنان علیه السّلام به مالك اشتر را قبلًا یاد آورد شدیم كه فرمود: «پس براى حکومت بین مردم بهترین‌ فرد از رعیت خود را انتخاب كن. از افرادى كه تحمّل سختى‌هاى امور را دارند، و دشمنان نمى‌توانند او را از پاى درآورند. در لغزشها فرو نلغزد، و قدرت تحمّل حقّ را داشته باشد. از طمع در امور نفسانى خویش را دور بدارد و به دقّت و درایتِ كم اكتفا نكند بلكه با نهایت فكر و فهم رسیدگى كند. افرادى را انتخاب كن كه در شبهات جانب احتیاط را از دست ندهند، كسانى كه به بهترین دلیل و برهانِ استوار عمل كنند، و از مراجعه ارباب رجوع آزرده خاطر نگردند؛ كسانى كه تا مسئله‌اى روشن نشود، قدم از قدم برندارند، و هنگامى كه روشن شد، قاطع و كوبنده با آن برخورد كنند. و ثناگویان او را نفریبند، و متكبّر نسازند. زیاده گوئى‌ها او را از ادراك حقیقت منحرف نسازند كه البتّه اینان در اقلیت‌اند».

 نگارنده: به جان خودم سوگند سزاوار است این وصیت را با نور بر چشمان حور بنگارند كه بالاتر از آن است، كه با مركّب بر صفحات كاغذ، یا با آب طلا بر پهنه شفق نگاشته شود.

 مطلبى لطیف: در استعاره‌اى كه امام علیه السّلام بكار برده، و زن را ریحانه خوانده، سرّ عجیبى نهفته است، كه تمام سخنان گذشته ما را از لطافت، رقّت و احساس و سایر صفات زن، در بر میگیرد. زیرا ریحان یعنى گیاه خوشبو مانند گل است. و ریحانه در لغت به دسته گیاه خوشبو و گیاه معطّر معروف میگویند. و شادابى و طراوت وى تا وقتى است كه در بوستان و باغ و بر شاخسار یعنى محیط طبیعى خود بماند، و در كنار درخت و اصل خویش زندگى كند. و به سبب همین لطافت بسیار است كه بادى شدید، گلبرگهایش را مى‌پراكند، و لطافت و بویش را از بین میبرد. و آن را به وادى تباهى میرساند.