رساله بدیعه

از امام باقر علیه السّلام كه میفرماید: «هیچ زنى نباید قضاوت کند». و مقدّس اردبیلى اگر اجماع نبود، این دلیل را قبول نمى‌كرد. ولى این خبر با شهرتى كه بین فقهاء دارد، جبران میشود، ولو اینكه اجماع را هم انكار كنند. علاوه بر آنچه راجع به نقصان عقل و دین، و عدم صلاحیت وى براى اقامه نماز براى مردان، و اینكه شهادت وى غالباً نصف شهادت مرد است، وارد شده است.¹

 نگارنده: آنچه در «مفتاح الكرامة» درباره جبران خبر با شهرت گفته شده، غیر از سیره‌اى است كه قبلًا ذكرش آمد. زیرا سیره خود به تنهائى دلیلى كامل براى مقصود ماست. و امّا جبران خبر با شهرت، به این معناست كه حجّت و دلیل براى حكم، خود خبر است، ولى ضعف آن به شهرت جبران میشود.

 ٣ ـ روایات ابن نُباته و ابن أبى المقدام و إبن كثیر است كه: «زن به كارى كه بیرون از شأن اوست، گماشته نشود».²

 همچنین است كلام أمیر المؤمنین علیه السّلام به فرزندش امام حسن مجتبى علیه السّلام در وصیتى كه براى آن حضرت در حاضِرَین نوشت، و این وصیت از بهترین وصایاى آن حضرت بشمار میرود، و در ضمن آن میفرماید:

 «زن را به کارى که بیرون از حدّ و شأن اوست مگمار، كه زن ریحان و گل است، و قهرمان نیست.»³

 امّا امورى كه بیرون از شأن زن است دو معنى دارد:

 ١ ـ امورى كه از شأن زنان و كارهاى مختصّ به آنان بیرون است.

 ٢ ـ امورى كه از قدرت و تمكّن و طبیعت او خارج است.

 و معنى دوّم قوى‌تر است، بواسطه دلیلى كه حضرت ذكر كرده: «زن ریحان‌