رساله بدیعه
تفسیر آیه: الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ وَ بِما أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوالِهِمْ
کتاب شریف «رسالۀ بدیعه» از مکتوبات حضرت علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌اللَه‌سرّه بوده که در این اثر به شرح و تفسير آيه «الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَي النِّسَاء» مبادرت ورزیده و در آن درسهائي استدلالي پیرامون بحث از «فلسفۀ حقوق زن و مرد»، «معنای تساوی حقوق زن و مرد»، «مسئله قضاوت و حکومت زن»، «حدود شرکت زنان در جهاد» مطرح شده و شواهدی از آیات و روایات و قرائن عقلائیه پیرامون «عدم جواز تصدّي مناصب حكومتی و قضاوت براي زن» و «عدم جواز ورود زنان به مجلس شوریٰ» بيان شده است. اين مجموعه شامل مطالب تفسيري، روائي، فقهي، علمي و اجتماعي بوده و در آن‌ْ به‌مناسبت از ولايت فقيه نيز بحث شده است. اين كتاب كه به‌زبان عربي تأليف شده بود، نظر به اينكه موضوع آن در نوع خود بديع و مبيِّن اشكالات و توهّمات در باب جهاد و قضاوت و حكومت زن مي‌باشد ، توسّط چند تن از فضلاء براي استفاده عموم به فارسي ترجمه گرديد. اهمّ مباحث مندرج در این اثر: • اختلاف قوای ظاهری و باطنی زن و مرد • ادلۀ شرعی و فقهی پیرامون موقعیت زن در زمینه جهاد، قضاوت و حکومت • دلالت اجماع و سیرۀ مسلمین، بر عدم جواز مناصب حکومت و قضاوت برای زن • بحث از ولایت به‌مناسبتِ بحث از حکومت و قضاوت برای زن • روایات داله بر عدم تصدی مناصب حکومت و قضاوت برای زن • ادلۀ ثبوت ولایت فقیه
رساله بدیعه
189روایات در عدم تصدّى زن قضاوت و حکومت و افتاء را
اینك بپردازیم به ذكر و شرح روایاتى كه در این مورد (عدم جواز قضاوت و حكومت براى زنان) وارد است.
١ ـ صحیحه ابى خدیجه كه قبلًا گذشت: «بنگرید مردى را که از قضاوت ما بهره‌اى دارد، او را بین خود حَكَم قرار دهید، كه من او را بر شما قاضى قرار دادم. و قضاوتتان را نزد او ببرید».
همچنین روایتى دیگر است كه: «مردى را که حلال و حرام ما را میداند، بین خود حَكَم قرار دهید، كه من او را بر شما حَكَم قرار دادم». دلیل ما در این روایت آنست كه امام علیه السّلام در این دو روایت، مرد را قاضى قرار داده، پس مورد نصب امام، عنوان مرد است. بنابراین مرد فقط موضوع منصب قضاوت است. ولى زن منصوب نمى‌باشد. و قاعده هم اقتضاى عدم نصب او را میكند.
از جمله نوشته امام زمان عجّل الله فَرَجَه میباشد كه فرمود: «در حوادثى که برایتان اتّفاق مى‌افتد، به راویان حدیث ما مراجعه كنید، كه آنان حجّت من بر شمایند، و من حجّت خدایم برایشان». در اینجا «رواة» جمع راوى آورده شده، و راوى مذكّر است. بنابراین امام فقط اجازه مراجعه به مردان را داده است.
از این جهت، احادیثى كه ظاهرشان مطلق است، و شامل مرد و زن هر دو میشود، مثل مقبوله عمر بن حنظله ـ كه در ذیل مذكور است ـ به این دو حدیث مقید میشوند.