
رساله بدیعه
تفسیر آیه: الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ وَ بِما أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوالِهِمْ
کتاب شریف «رسالۀ بدیعه» از مکتوبات حضرت علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه بوده که در این اثر به شرح و تفسير آيه «الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَي النِّسَاء» مبادرت ورزیده و در آن درسهائي استدلالي پیرامون بحث از «فلسفۀ حقوق زن و مرد»، «معنای تساوی حقوق زن و مرد»، «مسئله قضاوت و حکومت زن»، «حدود شرکت زنان در جهاد» مطرح شده و شواهدی از آیات و روایات و قرائن عقلائیه پیرامون «عدم جواز تصدّي مناصب حكومتی و قضاوت براي زن» و «عدم جواز ورود زنان به مجلس شوریٰ» بيان شده است. اين مجموعه شامل مطالب تفسيري، روائي، فقهي، علمي و اجتماعي بوده و در آنْ بهمناسبت از ولايت فقيه نيز بحث شده است. اين كتاب كه بهزبان عربي تأليف شده بود، نظر به اينكه موضوع آن در نوع خود بديع و مبيِّن اشكالات و توهّمات در باب جهاد و قضاوت و حكومت زن ميباشد ، توسّط چند تن از فضلاء براي استفاده عموم به فارسي ترجمه گرديد. اهمّ مباحث مندرج در این اثر: • اختلاف قوای ظاهری و باطنی زن و مرد • ادلۀ شرعی و فقهی پیرامون موقعیت زن در زمینه جهاد، قضاوت و حکومت • دلالت اجماع و سیرۀ مسلمین، بر عدم جواز مناصب حکومت و قضاوت برای زن • بحث از ولایت بهمناسبتِ بحث از حکومت و قضاوت برای زن • روایات داله بر عدم تصدی مناصب حکومت و قضاوت برای زن • ادلۀ ثبوت ولایت فقیه
رساله بدیعه
177استاد ما مرحوم آیة الله شاهرودى رحمة الله علیه بر این اعتراض جواب داده به اینكه: «شأن و منزلت امام بالاتر از این است كه صرفاً خبر از یك امر عادى و عرفى بدهد، بلكه اگر چنین مطلبى اتّفاق افتاد، مسلّماً منظور امام، بیان حكمى از احكام شرعى بوده، و امام در مقام انشاء میباشد. و نتیجه مطلب آن است كه: علماء، حكّامِ شرع بر مُلوكند، بهنحوى كه حكم آنان بر ملوك، نافذ است. و چون شأن ملوك، قضاوت و حكومت، و اقامه حدود، و تنظیم زندگى مردم است، پس این امور شرعاً مشروط به حكم علماء است. و علماء بر كسانى كه مصادر این امورند، حاكماند1
نگارنده: در جواب مرحوم شاهرودى از این اشكال نظر است. زیرا طبق مذاق شارع، هیچكس حقّ ندارد بر مردم حكومت كند، مگر آنكه از طرف شارع منصوب باشد. بنابراین فرق گذاردن بین علماء و ملوك، سپس حكم ملوك را بر مردم تثبیت كردن صحیح نیست، زیرا ملوك حقّ حاكمیت بر مردم را ندارند. پس بهتر است كه اشكال را بپذیریم، و معتقد كه خبر نظر به بیان علوّ مقام علماء دارد. زیرا سلاطین در كمال قدرت و سیطره خود در برابر مقام علمى و شأن و منزلت علماء خاضع و خاشعاند.
١٥ ـ روایتى است از پیغمبر اكرم صلّى الله علیه و آله و سلّم، كه در كتب شیعه و اهل تسنّن آمده است:
«سلطان ولىّ كسى است كه ولیىّ ندارد».2
١٦ ـ روایت نبىّ اكرم صلّى الله علیه و آله و سلّم كه در جامع الاخبار نقل شده، آن حضرت فرمودند:
«در روز قیامت به علماء امّتم افتخار میكنم. میگویم علماء امّت من مانند
- کتاب «حجّ» ج ٣، ص ٣٥٠ و ٣٥١- تقرير جنّاتى.
- «عوائد الايّام» ص ١٨٧.
