رساله بدیعه

 «اولى‌ترین مردم به پیامبران، عالمترین آنان است به آنچه آنها آورده‌اند». سپس این آیه را قرائت فرمود: إِنَّ أَوْلَى النَّاسِ بِإِبْراهِيمَ لَلَّذِينَ اتَّبَعُوهُ وَ هذَا النَّبِيُّ وَ الَّذِينَ آمَنُوا.

 «سزاوارترین مردم به ابراهیم كسانى هستند كه از وى پیروى مى‌نمایند، و پیامبر اسلام و افرادى كه به او ایمان آورده‌اند».

 سپس فرمود: دوست و ولىّ پیامبر اكرم محمّد بن عبد الله، كسى است كه از خدا اطاعت كند، گرچه از نسل وى نباشد. و دشمن او كسى است كه خدا را مخالفت نماید گرچه با او قرابت نزدیك داشته باشد».¹

 شیخ انصارى در «مكاسب» بر دلالت این حدیث و امثال آن اشكال كرده كه: انصاف اینست كه پس از ملاحظه سیاق و صدر و ذیل حدیث جزم پیدا میشود كه مراد از این جملات بیان وظیفه فقهاست در احكام شرعى، نه اینكه آنها مانند پیغمبر و ائمّه علیهم السّلام، باشند در اینكه ولایت و اولویت داشته باشند بر اموال مردم ... تا آخر (دقت شود).

 و مرحوم نراقى در كتاب «عوائد الایام» در بحث ولایت فقیه احادیث دیگرى آورده است، مانند:

 ١٤ ـ روایت «كنز الفوائد» كراجكى از امام صادق علیه السّلام كه فرمود: «پادشاهان بر مردم‌ حاكم‌اند، و علماء بر پادشاهان حكومت دارند».²

 امّا برایشان این اعتراض وارد است كه: این حدیث در مقام مدّعاى ما نیست، بلكه حدیث یك امر عادى و عرفى را بیان میكند، و آن اینست كه در هر زمان سلاطین در امور خود به علماء مراجعه میكنند و از آنها تبعیت مى‌نمایند و لو در هر مرامى كه باشند.