رساله بدیعه
تفسیر آیه: الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ وَ بِما أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوالِهِمْ
کتاب شریف «رسالۀ بدیعه» از مکتوبات حضرت علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌اللَه‌سرّه بوده که در این اثر به شرح و تفسير آيه «الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَي النِّسَاء» مبادرت ورزیده و در آن درسهائي استدلالي پیرامون بحث از «فلسفۀ حقوق زن و مرد»، «معنای تساوی حقوق زن و مرد»، «مسئله قضاوت و حکومت زن»، «حدود شرکت زنان در جهاد» مطرح شده و شواهدی از آیات و روایات و قرائن عقلائیه پیرامون «عدم جواز تصدّي مناصب حكومتی و قضاوت براي زن» و «عدم جواز ورود زنان به مجلس شوریٰ» بيان شده است. اين مجموعه شامل مطالب تفسيري، روائي، فقهي، علمي و اجتماعي بوده و در آن‌ْ به‌مناسبت از ولايت فقيه نيز بحث شده است. اين كتاب كه به‌زبان عربي تأليف شده بود، نظر به اينكه موضوع آن در نوع خود بديع و مبيِّن اشكالات و توهّمات در باب جهاد و قضاوت و حكومت زن مي‌باشد ، توسّط چند تن از فضلاء براي استفاده عموم به فارسي ترجمه گرديد. اهمّ مباحث مندرج در این اثر: • اختلاف قوای ظاهری و باطنی زن و مرد • ادلۀ شرعی و فقهی پیرامون موقعیت زن در زمینه جهاد، قضاوت و حکومت • دلالت اجماع و سیرۀ مسلمین، بر عدم جواز مناصب حکومت و قضاوت برای زن • بحث از ولایت به‌مناسبتِ بحث از حکومت و قضاوت برای زن • روایات داله بر عدم تصدی مناصب حکومت و قضاوت برای زن • ادلۀ ثبوت ولایت فقیه
رساله بدیعه
175میگریند، همچنین درهاى آسمان كه اعمال وى از آنها بالا میرفت. و در اسلام شكافى پیدا میشود كه هیچ چیز آن را جبران نمى‌كند. زیرا فقهاء با ایمان قلعه‌هاى مستحكم اسلامند، مانند قلعه‌هاى شهرها و بلاد».1
به جمله اخیر و دو جمله قبل از آن، بر ثبوت ولایت و قضاوت براى فقهاء استدلال كرده‌اند، چون در این روایت بر علماء، اطلاق وارثِ انبیاء شده است. بنابراین شامل تمام منصب‌هاى ارث گذار (انبیاء) میباشد، كه از آن جمله ولایت و قضاوت است، و همینطور امین بودن و قلعه بودن آنان.
و لكن انصاف اینست كه روایات وراثت بر این مطلب دلالتى ندارند، زیرا آنها در صدد بیان فضیلت عالم هستند. شاهد بر این مطلب این است كه در ذیل این دو حدیث صراحت دارد بر اینكه مراد، ارث بردن علوم و احادیث است. زیرا در حدیث اوّلى میفرماید: «زیرا انبیاء درهم و دینار برجاى نمى‌نهند، بلكه احادیث به ارث میگذارند. و هر كه از آن بهره‌اى گیرد، نصیب بسیارى برده است». و در حدیث دوّم میفرماید: «ولى أنبیاء علم به جاى نهادند و هر كه از آن بهره‌مند شود، نصیب فراوانى بده است».
و امّا اینكه علماء قلعه‌هاى اسلام و امینان پیامبرانند، از این نظر ایرادى ندارد كه بگوئیم به مقتضاى اطلاق قلعه و امین بر آنان، تمام آنچه كه به حفظ اسلام و مناصب انبیاء مربوط میشود كه از آن جمله ولایت و قضاوت و فتوى است، بر آنان نیز ثابت است. چنانكه قلعه، شهر را در همه حوادث حفظ میكند، و امین در همه امورى كه مربوط به مأمون عنه است از منصب‌هاى رسالت، امین است.
١٣ ـ كلام أمیر المؤمنین علیه السّلام است، كه سید رضى آنرا در نهج البلاغه آورده است:
- «اصول کافى» ج ١، ص ٣٨.